ఎడిటింగ్, సౌండ్ మిక్సింగ్, రీరికార్డింగ్, కలరింగ్ వంటి పోస్ట్ ప్రొడక్షన్ పనుల్లో డిజిటల్ టెక్నాలజీ ఉపయోగం విరివిగా పెరిగినా అది కేవలం సాంకేతిక పరిజ్ఞానానికి పరిమితమే తప్ప  మన సినిమా కంటెన్ట్ (కథాకథనం)లో తెచ్చిన మార్పు పెద్దగా కనిపించదు.ఈ మధ్యకాలంలో డిజిటల్ ప్రొజెక్షన్ ఉన్న థియేటర్ల సంఖ్య పెరిగినా సినిమాల డిస్ట్రిబ్యూషన్లో విప్లవాత్మక మార్పులు మాత్రం తెలుగు పరిశ్రమకు సంబంధించి మాత్రం కొంచెమే అని చెప్పుకోవాలి.

ఖర్చు తగ్గించుకోవడానికి డిజిటల్లో షూటింగ్ జరుపుకొవచ్చు అని వినడమేగానీ చూడగలిగిందల్లా ఇప్పటివరకూ (రెడ్ వన్ కెమరాతో షూటింగ్ జరుపుకున్న) “ఈనాడు” అనే ఒకే ఒక మామూలు చిత్రం. నిజానికి డిజిటల్ టెక్నాలజీ ఉపయోగించడం వలన కలిసొచ్చే ఖర్చు ఫిల్మ్ స్టాకు, ఎడిటింగ్, పోస్టుప్రొడక్షన్ పనుల్లో మరింత సౌలభ్యం. కానీ….అంతా చేసి ఈ డిజిటల్ సినిమాని “ఫిల్మ్” మీద ప్రింట్ వెయ్యకపోతే బయ్యర్లు కొనరు, డిస్ట్రిబ్యూటర్లు పట్టించుకోరు. ఎగ్జిబిటర్లు ఇదేం సినిమా అనేస్తారు. దీనికంతా ముఖ్యకారణం mind set అనుకున్నా. అది త్వరలో మారుతుందేమో అని ఆశించినా అంతకన్నా పెద్దప్రమాదం పరిశ్రమ మూలాల్లోనే ఉంది. అదే సినిమాకు మనమిచ్చే నిర్వచనం, తీసేవిధానం, కథాకథనం వెరసి సినిమా తీసే విధానం.

హోంవీడియో ప్రారంభమైన తరువాత పెళ్ళిళ్ళు జరిగే తీరులో మార్పొచ్చింది. పంతులుకాక వీడియోగ్రాఫర్ పెళ్ళిని డైరెక్ట్ చేసే తంతు మొదలయ్యింది. మొబైల్ ఫోనొచ్చిన తరువాత ఒక కొత్త ఇంగ్లీష్ పుట్టుకొచ్చింది. ఎస్.ఎమ్.ఎస్ ఇంగ్లీష్. అలాగే  టెక్నాలజీ మారినా సినిమా తీసేవిధానం (గ్రామర్) మారకపోతే ఫిల్మ్ కూ డిజిటల్ మీడియంకూ మధ్యనున్న తేడా కేవలం ఒక మాధ్యమంలో తేడాగా మిగిపోతుందేతప్ప “సినిమా”లో ఎటువంటి మార్పూరాదు. ఆ మార్పు కంటెంట్ ద్వారా రావాలి. ఆ కంటెంట్ సినిమా గ్రామర్ ను మార్చే విధంగా రావాలి. అలాంటి మార్పుకు శ్రీకారం చుడుతున్నాడు “లవ్ సెక్స్ ఔర్ ధోకా” చిత్రంతో దిబాకర్ బెనర్జీ.

సినిమా ఇన్స్పిరేషన్ గురించి దిబాకర్ బెనర్జీ

లవ్ సెక్స్ ఔర్ ధోకా ట్రెయిలర్

The digital eye surrounds us, on TV, on the net, on the CCTV camera that snoops into every step we take, the spy cam sex scandal we enjoy on prime time TV, the home movies we make, the guilty kiss we share with someone, holding out the mobile camera at an arm’s length and the MMSs that fly around the nation. The digitized, fuzzy faces, the strobing, jerky movements, the furtive glances, the nervous camera, the clumsy, choppy edit, the scratchy sound, the repetitive slo mo rewind and forward – to me all this is a new grammar of cinema. A language that is evolving as we speak, a toolset that is all our generation’s own – no one had this before. We ignore it, look down upon it, go and see films about uplifting themes featuring good looking people in well shot backlight fighting incredible odds to sing the climax song in GLORIOUS backlight. And yet millions of downloads tell another story about what people want to see. But that’s not cinema, right? It’s just amateur videos of real people doing kooky things right? Geeks and pervs with unzipped flies are into that right?

Look up film history. In the 1890s, cinema as we know started with film clips a few seconds long about trains coming into station, people crossing roads, a juggler juggling and yes, a woman taking a bath. People would a pay a nickel and peep into a SMALL screen and watch the birth of a new way of life.

We could be at another similar threshold, a century and small change later. Better use the digital eye to etch it’s own brand of anti cinema rather than try and follow a bogus filmic look through film lenses, and other tricks of technology to become just a me-too version of the original. I’m not interested in delivering the last word in the digital or film war – I would shoot on paper if there were a technology to do so. The only thing I’m interested in is the medium bringing its own, inseparable aesthetic to the content – and see where it takes us.

Hence, Love Sex aur Dhokha. A film that isn’t one.

తెలుగులో ఇలాంటి మార్పు ఎప్పుడు ఎలా సాధ్యమో ఎదురుచూడాల్సిందే.

కానీ మనం కాలక్రమంలో అప్పుడప్పుడూ మన జీవితం మీద ఆసక్తి కోల్పోతుంటాము. మన జీవితం యొక్క పరమార్థం గ్రహించకుండా ఉంటాము.

అసలు మీరు లేని ప్రపంచాన్ని ఒక్కసారి ఊహించుకోండి. దాని వల్ల మీ చుట్టుపక్కల వారికి ఏదయినా మార్పు ఉందా ? లేకపోయినట్లయితే మీ జీవితానికి అర్థం లేదేమో ?

ఇలాంటి ప్రశ్నలు, వాటికి సమాధానాలుగా ఒక మంచి సినిమా “It’s a wonderful life” .

ఇందులో స్థూలంగా కథ ఏమిటంటే కథానాయకుడికి చిన్నప్పటి నుంచీ ఎన్నో కలలుంటాయి వివిధ ప్రదేశాలకు వెళ్ళాలనీ, చదువుకోవాలనీ, ఏదయినా సాధించాలి అనీ.

కానీ ఎప్పుడు ఆ ప్రయాణం మీద బయలుదేరినా అతనికి ఏదో ఒక ఆటంకం వచ్చి ఆగిపోవాల్సి వస్తుంది.

పేదలకూ, చిన్న ఉద్యోగస్తులకూ ఇళ్ళు కట్టుకోవడానికి రుణాలిచ్చే ఒక సంస్థ ఆ కథానాయకుడి వారసత్వం. అతడి తండ్రి చనిపోవడంతో అతను ఆ వ్యాపారాన్ని తన చేతుల్లోకి తీసుకోవాల్సొస్తుంది. ఎందుకంటే తను కనక ఆ సంస్థని చేపట్టకపోతే అది ఒక జనాల్ని పీల్చి పిప్పి చేసే ఒక బడా వ్యాపారి చేతుల్లోకి వెళ్ళిపోతుంది.

అక్కడ నుంచి సందిగ్ధం మొదలు. తను తన ప్రయోజనాల కోసం వెళ్ళిపోతే సంస్థ మీద బ్రతుకుతున్న అంత మందికి ద్రోహం చేసినవాడవుతాడు. సంస్థ ని చేపడితే తను ఆశించినవన్నీ సాధ్యం కావు.
అలాంటప్పుడు కథానాయకుడు ప్రజల కోసమే మొగ్గు చూపుతాడు. సంస్థ ని విజయవంతంగా నడిపించి మంచి పేరు తెచ్చుకుంటాడు. తనకి నచ్చిన పిల్లను పెళ్ళి కూడా చేసుకుంటాడు. కానీ అనుకోకుండా కొంత డబ్బు కనిపించకపోవడంతో అతను కష్టాలలో పడతాడు. డబ్బుని తీసుకు రాలేకపోతే సాంస్థ కాస్తా చేజారిపోతుంది. కానీ డబ్బు ఎక్కడా దొరకదు.

ఇక ఆ బాధలను తట్టుకోలేక ఆత్మహత్య చేసుకుందామని నీటిలో దూకబోతుంటే ఆకాశాన్నించి వచ్చిన ఒక గార్డియన్ ఏంజిల్ అతడిని కాపాడి అసలు అతను లేని లోకం ఎలా ఉంటుందో చూపిస్తాడు. జనాలందరూ ఎలా ఆ బడా వ్యాపారస్థుని బారిన పడి మగ్గుతున్నారో, ఎంత మంది అతని సహాయం లేక జీవితంలో ఎంతో కోల్పోయారో అతను కళ్ళారా చూస్తాడు.

అప్పటికి కానీ అతనికి తన జీవితం ఎంత విలువయిందో అర్థం కాదు. అంత మంది జీవితాన్నే మార్చగలిగిన అతని శక్తి అతనికి తెలుస్తుంది. మళ్ళీ నూతనోత్సాహంతో తన జీవితాన్ని తనకివ్వమని అడిగి ఉత్సాహంతో ముందుకు సాగుతాడు.

అతనికి గార్డియన్ ఏంజిల్ సహాయం దొరికింది కానీ మనకు దొరకకపోవచ్చు. మనల్ని మనమే ప్రశ్నించుకోవాలి. అసలు నా జీవితం ఎందుకు ? ఎవరికి ఉపయోగం ?
నేను ఏదయినా సాధించగలుగుతున్నానా ? అని.

ఎన్నో సార్లు మనం మన జీవితంలో మనకు దొరకని వాటి గురించి బాధపడతాము కానీ దొరికిన వాటి ప్రాముఖ్యత గుర్తించలేము.

ఉదా: మనకు దొరికిన ఉద్యోగం మనకి కావలసినది కాకపోవచ్చు కానీ దాని వల్ల ఉన్న ఉద్యోగంలో సరిగా పని చెయ్యగలిగీ చెయ్యకపోతే ?? అది స్వయంకృతాపరాధం.

అలాగే మన జీవితాన్ని తీర్చిదిద్దుకోగలిగే శక్తి మనలో ఉంది. మన జీవితానికి మనమే బాధ్యులం అని ఈ సినిమా చెబుతుందనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

తప్పకుండా చూడవలసిన సినిమా ఇది. మీరెప్పుడు జీవితంలో నిరాశకు గురయినా ఒక సారి ఈ సినిమా చూస్తే వెంటనే చిరునవ్వు చిందించగలరు.

* నలభై యాభైలలో వచ్చిన సినిమాలలో నాకు నచ్చేది నటీ నటుల ప్రతిభ. అప్పుడప్పుడూ అనిపిస్తుంది ఆ సమయంలో ఎఫెక్ట్లూ గట్రా లేకపోవడంతో కేవలం నటన, కథ, దర్శకత్వం, కెమేరా పనితనం మీద ఆధారపడి మంచి సినిమాలొచ్చేవేమో.

కొంతకాలం క్రితం ఒకసారి ‘హిందూ’ పత్రికలో ఈ చిత్రం గురించి తెలుసుకున్న తర్వాత, ‘నీచా నగర్‘ విసిడి తెప్పించి చూశాను.  అప్పటినుంచీ ఈ సినిమా గురించి ‘నవతరంగం’లో రాయాలనుకున్నా, నాకంటే దీన్ని గురించి బాగా తెలిసిన వాళ్ళు ఎవరైనా రాస్తే బాగుంటుందని ఎదురుచూశాను. కాని ఎవరూ ఆ పని చేయకపోవటంతో, మన దేశానికి అంతర్జాతీయ స్థాయిలో మొదటిసారి గుర్తింపు తెచ్చిన   ఈ చిత్రం గురించి, ఆ దర్శకుడిని గురించి రేఖామాత్రంగానైనా  సినిమాకళను అభిమానించేవారు తెలుసుకోవలసిన అవసరం ఉందని, నేను సేకరించిన కొద్దిపాటి వివరాలతో ఈ నాలుగు ముక్కలు -

‘నీచా నగర్’ స్థూలంగా రష్యన్ రచయిత మాక్సిం గోర్కీ రాసిన ‘Lower Depths’ అనే నాటకంపై ఆధారపడినది. ‘నీచా నగర్’ అనే టైటిలు Downtown అన్న ఇంగ్లీషు మాటకి సమానార్థకం. ఉన్నవారు, లేనివారి మధ్య తారతమ్యాలు, ఉన్నవారు, లేనివారిపై ఏ విధంగా ఆధిపత్యం చలాయిస్తారనేదే దీని కథాంశం. హిందీలో ఈ కథను రాసింది హయతుల్లా అన్సారీ.

ఒక చిన్న కొండపైన ఒక విలాసవంతమైన బంగళాలో ఉండే ధనం, దర్పం గల పెద్దమనిషి, తన ప్రాంతంలో ఉండే వ్యర్థజలాలను కింద పేదప్రజలు నివసించే బస్తీకి ఒక కాలువద్వారా మళ్ళిస్తాడు. దానివల్ల, ఆ బస్తీలో రకరకాల జబ్బులు ప్రబలి, ఆ ప్రజలు రోగాలపాలవుతారు. ఇదేమి అన్యాయం అని ప్రశ్నించిన వాళ్ళను తన డబ్బుతో, పలుకుబడితో నోళ్ళు మూయించాలని చూస్తాడు. వాళ్ళకో ఆస్పత్రి ఏర్పాటుచేసి వాళ్ళను నోరెత్తనీయకుండా చేయాలని చూస్తాడుగాని, తాను  మురికి నీళ్ళను ఆ బస్తీకి మళ్లించటం తప్పని ఒప్పుకోడు. అతడి ధనమదానికి లొంగని ప్రజలు చావనైనా చస్తాం గాని, ఆ ఆస్పత్రి సేవలు వినియోగించుకునేది లేదని భీష్మించుకుంటారు.  చివరికి తన కన్నకూతురు కూడా, తాను చేస్తున్నది తప్పని, ఆ బస్తీ ప్రజలనే సమర్థిస్తుంది. తాను ‘కొనేసిన’ అనుయాయులూ దూరమవుతారు. చివరకు అతను దిక్కులేని చావు చస్తాడు.

ఇందులో కథానాయికగా చేతన్ ఆనంద్ భార్య ఉమా ఆనందే నటించింది. తొంభై ఏళ్ళు పైబడిన పండు వయసులో ఇప్పటికీ  ఎంతో చలాకీగా కనిపించే, జోహ్రా సెహగల్ ను ఆమె యుక్త వయసులో ఇందులో చూడవచ్చు. మరో ప్రధానపాత్రలో కామినీ కౌశల్ నటించింది. ఈ సినిమాకి సంగీతం అందిం

చింది కూడా పండిట్ రవిశంకరే.  ఆనాటి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వపు ఆంక్షలవల్ల ఈ సినిమా మన దేశంలో విడుదలకు నోచుకోలేదు.

2008 లో చేతన్ ఆనంద్ కుమారుడు, కేతన్ ఆనంద్ తన తల్లి ఉమా ఆనంద్ తో కలిసి “Chetan Anand: The Poetics of Film” అనే పుస్తకాన్ని, అదే టైటిలుతో ఒక డాక్యుమెంటరీని విడుదల చేశాడు.

చేతన్ ఆనంద్, ఎవర్ గ్రీన్ హీరో దేవానంద్ సోదరుడు (అన్న). చేతన్ ఆనంద్, దేవానంద్, విజయానంద్ ఆనంద్ త్రయంగా హిందీ చిత్రసీమలో ప్రసిద్ధులు. ఆనాటి బలరాజ్ సహానీ, ఖ్వాజా అహ్మద్ అబ్బాస్ వంటి హిందీ చిత్రసీమ ఉద్దండులలాగానే, చేతన్ ఆనంద్ కూడా కమ్యూనిస్టు భావజాలం చేత, ఆనాటి రష్యన్ సాహిత్యం చేత  ప్రభావితుడైనవాడు.

‘నీచా నగర్’ చేతన్ ఆనంద్ మొట్టమొదటి సినిమా. ఆ తర్వాత 1950 లో తమ్ముడు దేవానంద్ తో కలిసి ‘నవకేతన్ ఫిల్మ్స్’ అనే బ్యానర్ ప్రారంభించి మరికొన్ని చిత్రాలు నిర్మించాడు. రష్యన్ రచయిత నికోలాయ్ గోగోల్ నాటకం Inspector General ఆధారంగా తీసిన ‘అఫ్సర్’ అనే చిత్రం ఈ వరుసలో మొదటిది. తర్వాత, ‘ఆంధియా’ (1952), ‘టాక్సీ డ్రైవర్’ (1954) ‘ఫంతూష్’ (1956) చిత్రాలు ఈ బ్యానర్ మీద వచ్చాయి.  వీటిలో ‘టాక్సీ డ్రైవర్’ బాక్సాఫీస్ వద్ద హిట్ అయింది. ఆ తర్వాత, ‘హిమాలయ ఫిల్మ్స్’ పేరిట తన స్వంత బ్యానర్ ప్రారంభించి, ‘హకీకత్’, ‘హీర్ రాంజా’, ‘హస్తే జఖ్మ్’, ‘కుద్రత్’, ‘హిందూస్తాన్ కి కసం’ సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. వీటిలో, 1964 లో తీసిన ‘హకీకత్’ అనే చిత్రం 1962 లో జరిగిన ఇండియా, చైనా యుద్ధం నేపధ్యంగా నిర్మించింది. దీనిని కాశ్మీర్ లోనూ, టిబెట్ లోనూ actual locations లో చిత్రించాడు. దీనిని అప్పటి ప్రధాని నెహ్రూకు అంకితమిచ్చాడు. తన చిత్రాలు ఎక్కువగా స్టూడియోలో కాకుండా, లొకేషన్స్ లోనే తీయటానికి ప్రాదాన్యమిచ్చేవాడు. పదిహేనుకు పైగా చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించిన చేతన్ ఆనంద్ 1988 లో దూరదర్శన్ కోసం ‘పరమవీర చక్ర’ అనే సీరియల్ ను కూడా రూపొందించారు.  అనేక చిత్రాలకు దర్శకుడిగా, స్క్రీన్ రైటర్ గా పనిచేసిన చేతన్ ఆనంద్ ను, కథనం, కెమెరా విషయాల్లో ఒక వినూత్నమైన ప్రయోగశీలిగా సినీ విమర్శకులు పేర్కొంటారు.

మన రాష్ట్రంలో డిజిటిల్ ప్రొజెక్షన్ సదుపాయం కలిగిఉన్న సినిమా థియేటర్లు ఉన్నాయని తెలుసుకానీ ఆ థియేటర్లు ఎక్కడున్నాయి? అసలా థియేటర్లలో సినిమాలు ప్రదర్శించాలంటే procedure ఏంటి? అసలు డిజిటల్ ప్రొజెక్షన్ వల్ల ఏమైనా లాభాలున్నాయా? లాభాల సంగతి పక్కనపెడితే డిజిటల్ ప్రొజెక్షన్ వల్ల ఏమైనా నష్టాలున్నాయా? లాంటి విషయాలు మొన్నమొన్నటి వరకూ తెలియలేదు.

ఇప్పుడిప్పుడే ఈ విషయం గురించి కొన్ని విషయాలు తెలుసుకుంటున్నాను. ఆ విషయాలు కొన్ని ఈ రోజు రన్నింగ్ కామెంట్రీలో….

Digital Projection

ప్రస్తుతం మన సినిమా హాళ్ళలో సినిమా ప్రదర్శన ఎలా జరుగుతుందో చెప్పాల్సిన అవసరం లేదనుకుంటాను.వేగంగా తిరుగుతుండే ప్రొజెక్టర్, అందులో లోడ్ చేసే ఫిల్మ్ రీళ్ళు సంగతుల గురించి అందరికీ తెలిసిందే. అయితే డిజిటల్ ప్రొజెక్షన్ లో అలా కాదు. ఇక్కడ ఫిల్మ్ రీలు ఉండదు. అలాగే గిర్రున తిరిగే ప్రొజెక్టరూ ఉండదు. మనందరం ఎక్కడో దగ్గర డిజిటల్ ప్రొజెక్టర్ చూసి ఉంటాము. ఆఫీసుల్లో ప్రెజెంటేషన్స్ కోసం వాడుతుంటాము. ఇలాంటి ప్రొజెక్టర్ లో కాస్తా పెద్దదాన్ని ఇప్పుడు సినిమా థియేటర్స్ లో వాడుతున్నారు. మనం ఆఫీసుల్లో కంప్యూటర్ కి ప్రొజెక్టర్ కి కనెక్ట్ చేసినట్టు సినిమా థియేటర్లో కూడా ఒక కంప్యూటర్ నుంచి సినిమా ప్రొజెక్ట్ చేస్తారు. ఆ విధంగా సినిమా రీలు ప్రింటు చేసే ఖర్చు తగ్గుతుంది. ఇదొక్కటే కాకుండా డిజిటల్ ప్రొజెక్షన్ వల్ల వేరే ఉపయోగాలు కూడా ఉన్నాయి.

మన రాష్ట్రంలో డిజిటిల్ ప్రొజెక్షన్ రంగంలో UFO మరియు QUBE అనే రెండు సంస్థలు ఉన్నాయి.

What does the UFO Digital Cinema system offer?

• Usage-based business model with no upfront or fixed costs borne by thecinema owner.
• UFO uses the MPEG-4 format which compresses a movie up to 8 to 10 GB allowing the exhibitor franchisee to store multiple movies in the server and have scheduling facility.
• Satellite delivery of content is possible due to MPEG-4 format compression. Delivery of an MPEG-4 file takes around 150 minutes compared to an MPEG-2 fi le which would take 25 hours. Films are delivered to sites across India efficiently and at no incremental cost.
• A secured link is maintained between the server and projector using High Bandwidth Digital Content Protection (HDCP) protocol. Movies copied from UFO theatres with a camcorder can be identified as images are finger printed, with the marks caught by recorders. The source of pirated content can thus be identified.
• License to play the fi lm is delivered onto smart cards via DVB link which ensures no unauthorized access to codes which play the film. The license can be revoked in the same manner at the instruction of the distributor or producer.
• The UFO server has a storage capacity of 120 GB, which allows the storage of up to 12 movies and scheduling. The flexibility in scheduling offers the benefits of a multiplex for a single screen theatre.
• The permi t t ed number of screenings is controlled through the smart card upon fi nalization of commercial terms between exhibitor and distributor.
• The digital cinema system is secure with 192-bit AES encryption from its source. Decryption occurs only at projection.

UFO వాళ్ళకి దాదాపుగా వందకి పైగా డిజిటల్ ప్రొజక్షన్ సదుపాయం కలిగిఉన్న థియేటర్లు ఉన్నాయి. వాటి వివరాలు ఇక్కడ చూడొచ్చు. ఇక్కడొక చిత్రమైన విషయమేమిటంటే, డిజిటల్ ప్రొజెక్షన్ అనే కొత్త టెక్నాలజీ హైదరాబాదు లాంటి పట్టణాల్లోని థియేటర్లలో అంతగా లేకపోగా పాయకరావుపేట, బొబ్బిలి లాంటి చిన్న ఊర్లలో ఉండే థియేటర్లలోనే ఈ డిజిటిల్ ప్రొజెక్షన్ సదుపాయాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. మన దగ్గర డిజిటల్ ప్రొజెక్షన్ అంతగా పాపులర్ కాకపోవడానికి కారణం ఇదే అనుకుంటాను. హైదరాబాదులోని పాపులర్ థియేటర్స్ కూడా డిజిటల్ కి మారితే అప్పుడు సీన్ మారొచ్చు.

అలాగే అసలీ డిజిటిల్ ప్రొజెక్షన్ కి సంబంధించిన workflow గురించి తెలుసుకోవాలంటే ఈ క్రింది బొమ్మ చూడండి.

పైన బొమ్మలో చూపించినట్టు డిజిటల్ ప్రొజక్షన్ వల్ల ఫిల్మ్ రిలీజ్ ప్రింట్స్ చేసే అవసరం లేదు. అలాగే వాటిని హైదరాబాదు నుంచి అన్ని ప్రదేశాలకు తరలించే అవసరమూ లేదు. వీటన్నిటికంటే ముఖ్యంగా ఈ మధ్య సినిమాలు తీయడమే డిజిటల్ కెమెరాలతో తీస్తున్నప్పుడు వాటిని మళ్ళీ పిల్మ్ మీద ప్రింట్ చేయడమనేది అనవసరమైన పని. డిజిటల్ లో తీసిన సినిమాలను డైరెక్ట్ గా డిజిటల్ గానే ప్రొజెక్ట్ చేసుకోవడం సులువు, చాలా డబ్బులు కూడా ఆదా అవుతాయి.

అయితే డిజిటల్ ప్రొజెక్షన్ ద్వారా నిర్మాతలకు డబ్బులు మిగుల్తాయనే విషయమొక్కటే కాదు, Digital projection opens up a wide range of possibilities for cinema halls. ఈ డిజిటల్ ప్రొజక్షన్ ద్వారా సినిమా హాళ్లను పూర్తి స్థాయిలో వినియోగించుకోవచ్చు. Slump పీరియడ్ సినిమాలాడటం లేదనే బాధ లేకుండా సినిమాలు లేని సమయంలో కూడా సినిమా హాళ్లను multiple purposes కోసం వినియోగించవచ్చు. అదెలా అంటే….

What are the uses of cinema theaters?

స్టుపిడ్ question లా ఉందా? సినిమా థియేటర్లలో సినిమాలు చూస్తాం. అంతకంటే ఇంకేం use ఉంటుంది అంటారా?
అయితే ఇది చూడండి.

• నేను బాగా చిన్నప్పుడు మా పక్క ఊర్లోని ఒక సినిమా థియేటర్లో ఒక పెళ్ళి చూశాను.
• నేను ఇంటర్లో ఉండగా నెల్లూర్లోని ఒక సినిమా థియేటర్లో క్రికెట్ మ్యాచ్ చూశాను.
• కొన్నాళ్ళ క్రితం లండన్ లో ఉండగా ఒక సినిమా థియేటర్ లో ఒక నాటకం చూశాను.
• సంవత్సరం క్రితం మద్రాసులోని ఒక సినిమా థియేటర్ లో ఒక శాస్త్రీయ సంగీత కచేరీ చూశాను.

అంటే సినిమా థియేటర్లు కేవలం సినిమా ప్రదర్శన కోసం మాత్రమే కాదు అనడానికి పైన చెప్పిన నాలుగు ఉదాహరణలు చాలవా?

కాకపోతే మనం సాధారణంగా సినిమా థియేటర్ల లో కేవలం సినిమాలు మాత్రమే చూడడం అలవాటు అయ్యాము. కానీ ఇప్పటికీ మన రాష్ట్రంలోని చిన్న చిన్న ఊర్లలో సినిమా థియేటర్లు కొన్ని సార్లు పెళ్ళిల్లకు ఉపయోగించడం తెలిసే ఉంటుంది. ఈ విధంగా చిన్న ఊర్లలో థియేటర్ల కి multiple purpose ఉన్నట్టే.

అలాగే ఈ మధ్య తమిళనాడు ఒక సంగీత కచేరీని రెడ్ కెమెరా ద్వారా రికార్డ్ చేసి థియేటర్లలో ప్రదర్శించినప్పుడు విపరీతమైన స్పందన లభించిందట. ఆ కచేరి గురించి మరిన్ని విషయాలు.

ప్రస్తుతం యునైటెడ్ కింగ్ డమ్ లో సినిమా థియేటర్లను మరో రకం గా ఉపయోగిస్తున్నారు. మీకందరికీ తెలిసే ఉంటుంది – UK లో నాటకాలకు, మ్యూజికల్స్ కు ఎంతో డిమాండ్ ఉందని. అక్కడ సినిమాలకంటే నాటకాలను ఎక్కువ ఇష్టపడతారు జనాలు. ఈ డిమాండ్ ని దృష్టిలో పెట్టుకుని ఈ మధ్యన ఒక కొత్త ప్రయోగం చేశారు అక్కడి వాళ్ళు. అదేంటంటే ఒక స్టేజి మీద ప్రదర్శిస్తున్న నాటకాన్ని UK లోని 50 సినిమా థియేటర్లలో ప్రత్యక్షప్రసారం చేశారు.

“It is something of an experiment,” said the National director, Nicholas Hytner. “But we felt that somebody has got to try it and if somebody has got to try it then it has got to be us.”

The season will be called NT Live. Initially there will be four plays beamed live by satellite for one night only to independent and art house cinemas across the UK to audiences that will have paid £10 a ticket. To try to regain some of the estimated £50,000 that it will cost to broadcast each play, the National also proposes to sell them for broadcast abroad.

అలాగే నెల్లూరులో విజయమహల్ అని ఒక వీడియో థియేటర్ ఉండేది. మామూలు రోజుల్లో ’అదో’ రకం సినిమాలేసుకుంటూ బిజీగా ఉండే ఆ థియేటర్ ఇండియా.పాకిస్తాన్ క్రికెట్ మ్యాచ్ వస్తే మాత్రం ఆ సినిమాలాపేసి స్క్రీన్ మీద క్రికెట్ ఆటను ప్రదర్శించేవాళ్లు. ఇది పదిహేనేళ్ళ కిందటి మాట. ఆ విధంగా ఈ థియేటర్ ఓనర్ ఎవరో విజనరీ అని చెప్పాలి.

ఎందుకంటున్నానంటే త్వరలో మొదలవ్వబోయే IPL matches ని సినిమా హాళ్ళలో ప్రదర్శించబోతున్నారట. ఇది ఒకప్పుడు సాధ్యం అయ్యేది కాదు. కానీ డిజిటల్ ప్రొజెక్షన్ ద్వారా ఇప్పుడది ఎవరికైనా సాధ్యమే. HD క్వాలిటీలో టివి లో టెలికాస్ట్ అయ్యే ఈ రోజుల్లో డిజిటిల్ ప్రొజెక్షన్ facility ఉన్న థియేటర్లో ఆ టివి కి connect చేస్తే పెద్ద స్క్రీన్ మీద ప్రత్యక్షం అవుతుంది.

UFO Moviez India, one of the leading digital satellite cinema networks in India, will be showing IPL 2010 matches live in over 1,000 theaters across the country, its COO Pankaj Jaysinh said here today.

“We have tied up with Crown Infotainment, which has distribution rights for IPL 2010-2019 seasons, to show the cricket matches live in theaters,” Jaysinh told media persons here.

“Till date we have tied up for showing the matches at 650 screen across over 500 cities and towns in the country. We plan to increase this number to 1000 before the IPL begins on March 12,” he added.

Jaysinh said the matches will be screened in high definition digital format with out commercial interruptions.

“UFO Moivez has entered into a strategic alliance with multiplex chains like Cinemax, INOX, PVR, Fame and others to provide state-of-the art view experience for the audience,” the COO said.

In Gujarat, Jaysinh said that his company has already tied up for showing IPL matches with 65 screen owners and was expecting the number to rise to 85 before launch of IPL 2010.

The company has tied up with cinemas in tier-II and tier-III cities as well, he added.

ఇదంతా ఎందుకు చెప్తున్నానంటే డిజిటల్ ప్రొజెక్షన్ అనే టెక్నాలజీ ద్వారా కొత్త కొత్త ప్రయోగాలకు అస్కారం ఉంది. మన వాళ్ళు కూడా ఈ టెక్నాలజీ ద్వారా కొత్త మార్గాలు అన్వేషించాలని ఆకాంక్ష.

On a side note, ఈ డిజిటల్ ప్రొజెక్షన్ ద్వారా మనం మహా అంటూ చేస్తే మన సినిమాల ఆడియో రిలీజ్ ఫంక్షన్స్, సినిమా వంద రోజుల వేడుకలు, సక్సెస్ మీట్స్ లాంటి వాటివి లైవ్ టెలికాస్ట్ చెయ్యడం తప్పితే మరో విధంగా innovative గా ఆలోచించడం రాదని మా ఫ్రెండ్ ఒకడు తెగేసి చెప్పాడు. ఆలోచిస్తే నిజమేననిపిస్తుంది. చూద్దాం ఏ సినిమా వంద రోజుల వేడుక మనం సినిమా హాళ్లలో ప్రత్యక్ష ప్రసారంగా చూసే దురదృష్…..err..అదృష్టం పడుతుందో!

ఒక సినిమా చూసి బయటకొచ్చేటప్పుడు మనకి బాగా గుర్తుండిపోయేది ఆ సినిమా క్లైమాక్స్ సీన్. అంతకు కొద్ది సేపటిముందే చూడడం ఇందుకు ఒక కారణమైనప్పటికీ దానికంటే ముఖ్య కారణం మనం సినిమా అంతా చూసేది చివరికి ఏమవుతుందో అనే ఆసక్తితోనే కాబట్టి ఏ సినిమాకైనా క్లైమాక్స్ సీన్ అనేది కీలకం. ఆయా సినిమా ఎలా end అయిందన్న దాన్ని బట్టే ఏదైనా సినిమాను ఆదరించడం/తిరస్కరించబడడం జరుగుతుంది. ఉదాహరణకు ఎంతో పేలవంగా నడిచే ’లీడర్’ సెకండ్ హాఫ్ క్లైమాక్స్ లో వచ్చే ఆరేడు నిమషాల ఎమోషనల్ సీన్ తో బ్యాలెన్స్ అయిపోయినట్టనిపిస్తుంది (ప్రేక్షకుల స్పందన, బాక్సాఫీస్ కలక్షన్ల బట్టి చూస్తే). అంటే ఏదైనా సినిమాకి ఎండింగ్ అనేది చాలా ముఖ్యం అనడానికి ’లీడర్’ ఒక మంచి ఉదాహరణ.

అయితే ఈ మధ్యన వచ్చిన ’యుగానికొక్కడు’ అనే సినిమాలో కూడా ప్రదమార్థం కంటే రెండో సగం చాలా గందరగోళంగా ఉంటుంది. అయినప్పటికీ విజువల్ గా కొద్దిపాటి ఇంట్రస్ట్ ని sustain చెయ్యగలిగాడు దర్శకుడు. కానీ ఈ సినిమా అంతటినీ ఎలాగో క్షమించేసినా ఈ సినిమా క్లైమాక్స్ మాత్రం చాలా పేలవంగా ఉంటుంది. సినిమాలో అక్కడక్కడా breathtaking విజుయల్స్ తో మాయచేసిన దర్శకుడు సినిమా అంతా చూసిన ప్రేక్షకుడికి “ఏదో ట్రై చేశాడు. కానీ అర్థం కాలేదు” అనిపించేలా చేశాడు. ఈ సినిమా ఎండింగ్ బావుండుంటే ఇంకా పెద్ద విజయం సాధించి ఉండేదని నా అభిప్రాయం.

‘Movie Endings’ and Socio-Historical context

పై రెండు ఉదాహరణల ద్వారా సినిమాకి ముగింపు ఎంత ముఖ్యమైన అంశమో ఒప్పుకుంటారనే అనుకుంటాను. అయితే ప్రపంచంలోని సినిమాలు తీసే ఆయా దేశాల socio-historic context ఆధారంగానే ఆయా సినిమాల ముగింపు ఉంటుందని ఒక థియరీ.

ఉదాహరణకు యూరోపియన్ సినిమాలను, హాలీవుడ్ సినిమాలనూ సినిమాల ముగింపు ఆధారంగా లెక్కలేస్తే హాలీవుడ్ సినిమాలు ఎక్కువగా “They lived happily ever after” లాంటి పాజిటివ్ నోట్ తో ముగిస్తే యూరోపియన్ సినిమాలు “జగమే మాయ. బతుకే మాయ. ఇంతేనయా తెలుసుకోవయా. ఈ లోకం ఇంతేనయా” అనేటువంటి ముగింపులు కనిపిస్తాయి.

ఈ విషయం మనకి కూడా చాలా  సార్లు రుజువయిన సత్యం. అందుకు ప్రస్తుతం మన రాష్ట్రంలో విజయవంతంగా నడుస్తున్న ‘ఏ మాయ చేశావే’ ఒక గొప్ప ఉదాహరణ. ఇదే సినిమా తమిళంలో తీశారు. కానీ రెండింటి లోనూ సినిమా మొత్తం కథ ఒకటే అయినా క్లైమాక్స్ లో అమ్మాయి-అబ్బాయి కలవకుండానే తమిళంలో కథ ముగుస్తుంది. తెలుగులో ఇద్దరూ కలవడంతో కథ ముగుస్తుంది.

అలా వెతుక్కుంటే మహష్ బాబు నటించిన ’బాబీ’ సినిమా నెగటివ్ ఎండింగ్ మూలంగానే ఫ్లాపయ్యిందని ఒక టక్.

అలాగే “మరో చరిత్ర” ను రీమేక్ చేస్తూ మన వాళ్ళు దాన్ని ముగింపు మాత్రం “అంతా హ్యాపీస్” గా మారుస్తున్నారని ఇండస్ట్రీ లో ఒక టాక్. అదెంతవరకూ నిజమో సినిమా రిలీజయ్యాక చూడాలి మరి.

అంటే మన తెలుగు వాళ్ళకు negative గా ముగిసే సినిమాలు ఎందుకో నచ్చవని ఎక్కడో ఎవరో డిసైడ్ అయిపోయారు. దీని వెనుక socio-historic context ఏమిటో మరి?

తెలుగు సినిమా మరియు వనవాసం

తెలుగు సినిమాల happy endings వెనుక socio-historic context ఏమిటో తెలియదు కానీ మన సినిమాల మధ్య భాగాల (second act)  వెనుక మాత్రం రామాయణ భారతాల influence చాలానే ఉందనిపిస్తుంది. ఎందుకంటున్నానంటే రామాయణ, భారతాల్లో హీరోలు వనవాసాల కెళ్ళినట్టు మన తెలుగు సినిమాలోనూ హీరోలు వనవాసం వెళ్ళడం చాలా ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. కాదంటారా?

సమరసింహా రెడ్డి, ఇంద్ర తరహా చిత్రాల్లో హీరోలది వనవాసం టైపే కదా!

తేజ సినిమాల్లో హీరో హీరోయిన్ల వనవాసం గురించి చెప్పాలా?

వెతుక్కుంటే ఇలాంటివి ఇంకా చాలానే ఉంటాయనుకుంటా! మీరేమంటారు?

చివరిగా

Movie endings అధారంగా సినిమాలను వర్గీకరించారు Richard Neupert అనే film critic. The End – Narration and Closure in the Cinema అనే పుస్తకంలో ఆయన సినిమాలను ఈ విధంగా విభజించారు.

• The closed text film (closed story and closed discourse)
• Open story film (open story and closed discourse)
• Open discourse film(closed story and open discourse)
• Open text film (open story and open discourse)

ఆయన మాటల్లో story అంటే

…the story is a complex system of characters, actions and events organised temporally and causally, which are all reconstructed by the viewer’s activity. Each character and action has a varying effect on the resolution of individual scenes and on the eventual ending

discourse అంటే

The discourse as opposed to the story is the narrative voice, which includes a group of techniques, such as editing principles and musical interventions. The discourse also functions as an inscribed narrator where the techniques may even collectively create a definite personality or presence.

ఈ సినిమా పేరు నేనింతకు ముందు వినలేదు. డివిడి కవర్ డిజైన్ చూడగానే అట్రాక్ట్ అయ్యాను. యాక్టర్స్ ఎవ్వరన్నది పట్టించుకోకుండానే కొనేశాను. రాత్రి వంటి గంటకు మొదలు పెట్టాను. ఇక ఆపటం నా తరం గాలేదు పూర్తయ్యేవరకు.

పరేష్ రావెల్, ఓంపురి ప్రధాన పాత్రధారులు. కొన్ని సీన్లలో గాంధీ గారి మనవడు తుషార్ గాంధీ ని చూడచ్చు. తప్ప మిగతా నటులెవ్వర్ని చూడలేదు. కాని ప్రతీ పాత్ర తీర్చి దిద్దినట్లున్నాయి ఓ ఇంగ్లీష్ సినిమా లోలాగా.

పరేష్ హష్మత్ భాయ్ పాత్రకు ప్రాణం పోశాడు. పాలిటిక్స్ లేకపోతే బెష్ట్ యాక్టర్ అవార్డ్ ఇవ్వచ్చు; మిగతా ఏ పాత్ర అతని దరిదాపులకి కూడా రాలేదు. అన్ని విభాగాలు చక్కగా రాణించాయి.

మెకానిక్ హష్మత్ కి ఓ రోజున మ్యూజియం నించి ఓ అరవై ఏళ్ళ పాత ఫోర్డ్ ట్రక్ ఇంజన్ రిపేర్ కి పంపిస్తారు. అతనో ముస్లిమ్ అసోసియేషన్ కి జనరల్ సెక్రటరీ. ఈ లోగా కొన్ని ముస్లిమ్ గొడవలు వచ్చి ప్రెసిడెంట్ ఓంపురి మేనల్లుడు యాక్సిడెంటల్ గా చనిపోతాడు. దానికి ప్రభుత్వమే కారణమంటూ ముస్లిమ్ లంతా తమ షాప్ లన్నీ కొన్ని రోజుల పాటు బంద్ చేస్తారు హష్మత్ తో సహా. అప్పుడు హష్మత్ ని టీవీ వాళ్ళు ఇంటర్వ్యూ చెయ్యటానికి వస్తారు. ఆశ్చర్య పోయిన అతనికి అప్పుడు అసలు విషయం తెలుస్తుంది, మన ప్రభుత్వ నిర్లక్ష్యం మూలంగా కొన్ని గాంధీ గారి అస్తికలు అలాగే ఓ బాంక్ లాకర్ లో మిగిలిపోతాయి. అవి అందుకున్న తుషార్ వాటిని సకల మర్యాదలతో అలహబాద్ లో నిమజ్జనం చెయ్యాలనుకుంటాడు. దానికి అరవై ఏళ్ళ క్రితం వాడిన ఫోర్డ్ ట్రక్ నే వాడాలని కోరుతాడు, దాని ఇంజనే మన హష్మత్ భాయ్ దగ్గర్ ఉంది. ఆరోజు అతి దగ్గరలోనే ఉంది.

మౌలా మరి ఇతర ముస్లీమ్ లు అతని షాప్ తెరిచి ఇంజన్ రిపేర్ చెయ్యటానికి ఒప్పుకోరు. బహిష్కరిస్తామని బెదరిస్తారు. కాని ఆ ఇంజన్ ని హష్మత్ తప్ప ఇంకెవ్వరు రిపేర్ చెయ్యలేరు. మరి హష్మత్ దీన్ని ఎలా పరిష్కరించాడన్నదే మిగిలిన కధ.

అమిత్ రాయ్ డైరక్షన్ అమిత్ ఛడ్దా ప్రొడ్యూసర్. హాట్స్ ఆఫ్ గయ్స్. ఫిక్షన్ అండ్ హిష్టరీ ని చక్కగా మిక్స్ చెయ్యగలిగినందుకు, ఈ సినిమా తీసే సాహసం చేసినందుకు.. నితిన్ గుప్తా, ప్రేమ్ హరియా ల మ్యూజిక్.. పాటలు కొన్ని సూఫీ స్టయిల్. వైష్ణవ జనతో రీమిక్స్ చేశారు. ఓవరాల్గా అన్నీ వినబుల్ సాంగ్సే..

ఇండియా లో తప్ప మిగతా అన్ని చోట్లా ప్రశంసలు పొందిన సినిమా నే. కాన్స్ లో స్టాండింగ్ ఒవేషన ట.

ప్లీజ్ సీ దిస్ మూవీ.. లెటజ్ బీ సపోర్టివ్ టు బాలీవుడ్ ఫర్ మేకింగ్ సచ్ ఎ గుడ్ అన్డ్ బోల్డ్ మూవీ….

చాలామంది జంధ్యాల సినిమాలంటే – ’ఆహ నా పెళ్లంట’, ’వివాహభోజనంబు’, ’చూపులు కలసిన శుభవేళ’ – ఇలా కామెడీలనే గుర్తుపెట్టుకుంటారు. నేను మాట్లాడిన వాళ్ళలో తొంభై శాతం మంది ’నెలవంక’ అన్న ఒక సినిమా ఉంది అంటేనే తెలీదన్నవారు! ఇది జంధ్యాలకి కేవలం నాలుగో సినిమా అంటే – మొదటిసారి నమ్మడం కష్టమైంది.

ఈ సినిమా ప్రత్యేకతలు దానివి. తెలుగుతో పాటు ఉర్దూలో టైటిల్ వేసి, ఉపోధ్ఘాతాన్ని తెలుగు-ఉర్దూల్లో చెప్పి – వీలైనంత వరకు ముస్లిం జీవితాన్ని ఆథెంటిగ్గానే చూపాము, తప్పులుంటే క్షమించండి – అని డిస్‍క్లైమర్ పెట్టిన తెలుగు చిత్రాన్ని నేనెప్పుడూ చూళ్ళేదు. అలాగే, గాంధీగారికి అంకితమిచ్చిన చిత్రం కూడా.

కథ: ’హిందు-ముస్లిం’ భాయి భాయి కాన్సెప్టు. (కథ మీకెక్కడైనా దొరుకుతుంది. అమూల్యమైన నా అభిప్రాయాలు (హీహీహీ) నేనే చెప్పగలను కనుక, నా పాయింటుకొచ్చేస్తున్నా.

నటీనటులు: ’శంకరశాస్త్రి’ గా నటించిన సోమయాజులుగారిని, రహీంగా చూపాలన్న ఆలోచన రావడమే ఒక సాహసమని నాకనిపిస్తుంది. కానీ, ఆయన భలే కుదిరారు ఆ పాత్రకి. గుమ్మడి గారికి, సోమయాజులు గారికి మధ్య దృశ్యాల్లో నాకు ఇద్దరూ చాలా నచ్చారు. ఇక, తక్కిన వారిలో, నాకు అందరికంటే నచ్చింది – అలీ. రాజేష్-తులసి-రాజ్యలక్ష్మి : వీళ్ళెవరూ నాకు పెద్దగొప్పగా అనిపించలేదు (అసలా మొదటి ఇద్దరిపై జంధ్యాలకెందుకంత లవ్వో అర్థం కాదు!) ఇక, గుర్రం – గుర్రం చేత కూడా నటింపజేసారీ సినిమాలో!! రాజ్యలక్షి భర్తగా, తులసిని ప్రేమించినవాడిగా వేసినతను – మహా చిరాగ్గా ఉన్నాడు. ’అసలా ఫేస్ నచ్చలేదు నాకు’ – మరో జంధ్యాల డైలాగే వాడుతున్నా.

నచ్చిన సంగతులు:

- తోలుబొమ్మలాట దృశ్యాలు. ముఖ్యంగా, సీతమ్మవారి బొమ్మ మాట్లాడ్డం మొదలుపెట్టగానే సాక్షిరంగారావు బీడీ ఆపేసి భక్తితో వినే దృశ్యం

-రామాయణంలో పాదుకల కథ చెబుతూ – “అందుకే పాదుకలు రాముడికి దూరమయ్యాయి” అని చెప్పి నిట్టూరుస్తూ సోమయాజులు గుమ్మడివాళ్ళ భవంతివైపుకి చూసే దృశ్యం.

-’ఏది మతం, మనకేది హితం’ పాట తీసిన విధానం. మనకెన్నో సమస్యలున్నాయి అని చూపుతూ, ఇప్పుడు మతం అంత ముఖ్యమైన సమస్యా? మిగితావి పట్టించుకోవచ్చుగా అని ప్రశ్నించే సన్నివేశం

-జనం అమాయకత్వాన్ని, మూడభక్తిని ఆసరాగా తీసుకుని ఈ సినిమాలో రెండు పాత్రలు – కొత్త దేవుణ్ణి సృష్టించే దృశ్యం.
(ఈ సినిమా వచ్చి ఇరవైఏడేళ్ళైనా ఇంకా పై రెండూ జరుగుతూనే ఉన్నాయంటే ఏమనాలో తెలియట్లేదు!!)

-తులసి మతం మార్చుకునే దృశ్యం. మొదటిసారి ఈ దృశ్యం చూసినప్పుడు అవాక్కయ్యా. కొన్ని సెకన్లు పట్టింది ఆ దృశ్యాన్ని జీర్ణించుకోడానికి. (అప్పటికి నాకు ఇరవైలోపే. ఒక పట్టాన ఇలా జరుగుతుందని ఊహించలేకపోయాన్లెండి.)

-’కనుబొమ్మల పల్లకిలోన’ పాట తీసిన విధానం ( ఈ సినిమాలో పిక్చరైజేషన్ పరంగా నాకు నచ్చిన ’ప్రేమ’ పాట ఇదొక్కటే!)

-సినిమా టైటిల్స్ సమయంలో – నటీనటుల పేర్లు వేస్తూ, ఒక దగ్గర మీ … జంట అని రాసి మధ్యలో సుత్తి బొమ్మ పెట్టేరు నవ్వొచ్చింది. అలాగే, ఈ సినిమాలో వేలు వీరభద్రరావుకి మేకులు దించడం – రోల్ రివర్సల్ బాగుంది.

నచ్చని సంగతులు మరియు పిడకలవేట:

-ఈసినిమాకి సుత్తి ద్వయం అనవసరం అనిపించింది. ఏదో హాస్యం కావాలి కనుక పెట్టినట్లుంది. అంతమటుకు బానే ఉంది కానీ, చివరాఖర్లో ’ఈగొడవకి కారణం మనమని తెలిస్తే, మనల్ని బ్రతకనివ్వరు’ అనుకుని సుత్తివేలు ఊరు వదలాలనుకుంటున్నట్లు చూపడం అనవసరం ఏమో అనిపించింది. ఒక కామెడీ ట్రాక్ గా అంతా బానే ఉంది కానీ, ఈ సినిమాలో భాగంగా నాకేమిటో అంత నచ్చలేదు.

-ఇక ’ఏది మతం …’ పాట సోమయాజులు, ఇతర ముస్లిం సోదరులు ఈ అసలు ఊర్లోకొచ్చేసి ఎలా పాడారో ఏమిటో. అప్పుడు కథ ప్రకారం వీళ్ళంతా చెరువుదాటి ఈవలి తీరానికి రాకూడదు కదా?

-తులసి ప్రియుడి పాత్రకు ఆ కుర్రాడు కాక ఎవర్నో పెట్టి ఉండాల్సింది.

-ఎందుకోగానీ, జంధ్యాల గారు పాటల చిత్రీకరణపై అంత శ్రద్ధ పెట్టరనిపిస్తుంది. ఆ కుర్రాడు (పైలైను వాడు) – వాడికి చేతకానప్పుడు వాడి చేత డాన్సులూ అవీ వేయించి ఎందుకు మన ప్రాణాలు తీయడం – అని చిరాకేసింది (ఏమిటో లెండి, అతన్ని తల్చుకుంటేనే నచ్చట్లేదు నాకు!!) పాటల ఐడియాలు బానే ఉన్నా – చిత్రీకరణ నచ్చలేదు నాకు. సంగీతం వినసొంపుగానే ఉండింది.

-ఇక సినిమాని గుమ్మడి-సోమయాజులు ల మరణ దృశ్యంతో ఆపేసి ఉండాల్సిందనిపించింది. మళ్ళీ మన రాజేషు ఆవేశపడి జనాల్ని ఆవేశపెట్టే మాటలనడం – అనవసరం ఏమో. (మన్లోమన మాట -నాకు ఇతగాడు కూడా పెద్దగొప్పగా అనిపించలేదు)

కొన్ని డైలాగులు:

“”వెళ్ళుబాబూ వెళ్ళు. మందిస్తారు. వెళ్ళి నీ అదృష్టాన్ని పరీక్షించుకో” - సుత్తివేలు వద్ద మందు తీస్కోడానికి వచ్చిన వ్యక్తితో వీరభద్రరావు

సుత్తివేలు “సుత్తి” మొదలు పెట్టగానే వీరభద్రరావు: “దించకండి. మెదడులో మేకులు దించకండి…” అంటాడు. ఇంతలో, ఒక పేషంటు అరుస్తాడు మందుకోసం. దానితో ఇతను: “బాబూ, మేకలా అరిచి, మేకుల బారినుంచి కాపాడావు..” అంటాడు.

“మా ముందు తరం వాళ్ళు చెప్పిన మాట నిజంకాదని తెలిసినా అబద్ధమనలేము. మీ తరం వారు చెప్పిన మాట అబద్దం కాదని తెలిసినా నిజమనలేము” -తరాల అంతరం గురించి గుమ్మడి డైలాగ్.

“ఎక్కడున్నాడయ్యా దేవుడు? ఉన్నాడనుకున్నవాడి మనసులోనూ, లేడనుకున్న వాడి మాటలోనూ ఉన్నాడు దేవుడు”

“’రహీం శారదా అని పెరెట్టాడా?” - గుర్రానికి రహీం శారద అని పేరుపెట్టడం గురించి గురవయ్య వ్యాఖ్య.

“తూ ఆకే ఖానా ఖావో రే..” సినిమా మొదట్లో సోమయాజుల్ని వాళ్ళమ్మ (ఆవిడ పేరు గంగారత్నం ట, వికీ చెప్పింది) పిలిచే పద్ధతి – నాకు తెగ నచ్చేసింది. నవ్వుకుంటూనే రాస్తున్నా ఈ వాక్యం కూడా.

“శివుని జటను వెలిసినది..మా జెండా నిలిపినదీ…ఒకటే నెలవంక
ఇక మన చూపులేల నేలవంక…” (ఏది మతం, మనకేది హితం – పాటలోని వాక్యం)

- మీరెవరన్నా చూడకుంటే తప్పక చూడండి. మన సినిమా దురదృష్టం – ఈసినిమాని అప్పట్లో ప్రేక్షకులు ఆదరించలేదట!! ఎందుకని ఈ సినిమా ఎక్కువ మందికి తెలీకుండా పోయిందో మరి! పులగం చిన్నారాయణ గారి ’జంధ్యామారుతం’లో కూడా ఈపుస్తకాన్ని గురించి ఎక్కువ రాయలేదనుకుంటాను… (నేను పొరబడి ఉండవచ్చు. ఆ పుస్తకం చివరిసారి చూసి చాలారోజులైంది).

అసలు ఇండిపెండెంట్ సినిమా గురించి మాట్లాడం మొదలుపెడతేనే మనం చలన చిత్ర చరిత్ర లోతుల్లోకి వెళ్ళాలి. అందరికంటే ముందు మనందరికీ తెలిసిన ఒకాయన గురించి మాట్లాడాలి. ఆయన పేరు థామస్ ఎడిసన్. ఔను మనందరం చిన్నప్పుడు సైన్స్ పుస్తకాల్లో ఈయన గురించి చదివి ఆయన మీద చాలా గౌరవం పెంచేసుకున్నాం కూడా. కదా? అసలు ఇండిపెండెంట్ సినిమా ఆవిర్భావం ఈయన వల్లనే జరిగింది; అంటే ఈయన సపోర్ట్ చేయడం వల్ల కాదు ఈయన ఇండిపెండెంట్ సినిమాని oppose చెయ్యడం వల్ల.

ఇంతకీ కథేమిటంటే, motion picture camera ని రూపొందించిన Edison మరీ అంత మంచోడేమీ కాదు. అంటే చెడ్డోడని కాదు. ఒక బిజినెస్ మ్యాన్ అంతే. మొదట్లో ఎవరు సినిమా తీయాలన్నా ఈయన కు రాయల్టీ కట్టనిదే (Motion Picture Camera పేటెంట్స్ ఈయన దగ్గరున్నాయి కాబట్టి) కుదిరేది కాదు. ఎంత నిజమో తెలియదు గానీ అలా కట్టని వాళ్ళను రౌడీలతో కొట్టిచ్చి సొమ్ము వసూలు చేపించే వాడట. ఈయన బాధ భరించలేక సినిమా జనాలు ఈయనకి దూరంగా (అప్పట్లో ఎడిసన్ న్యూ జెర్సీ లో ఉండేవాడు) హాలీవుడ్ కి పారిపోయి ఆయనకి దొరక్కుండా సినిమాలు తీయడం మొదలు పెట్టారట. అయితే ఆ తర్వాత కోర్టు ఎడిసన్ కి చెందిన కంపెనీ సొమ్ము వసూలు చెయ్యరాదంటూ తీర్పునివ్వడంతో ఈ గొడవ తీరింది. కానీ ఇక్కడే కథ మరో మలుపు తిరిగింది.

ఎడిసన్ ధాటికి హాలీవుడ్ పారిపోయిన ఫిల్మ్ మేకర్స్ అక్కడ స్టూడియో సిస్టం కు పునాదులు వేశారు. ఎడిసన్ ఆధిపత్యం నుంచి పారిపోయొచ్చిన వాళ్ళు స్థాపించిన స్టూడియోలు (MGM, Paramount Pictures, RKO, Warner Bros., and Twentieth Century Fox etc) కొన్నాళ్ళకు ఎటువంటి ఆధిపత్యం సాధించాయంటే ఒక టైంలో హాలీవుడ్ లో సినిమా తీయాలంటే వీళ్ళే తీయాలి లేదంటే సినిమా తీయడం అసాధ్యం అయ్యేది. అంటే కథ మళ్ళీ మొదటికొచ్చింది. ఒకరి ఆధిపత్యం పోయి మరొకరి ఆధిపత్యం వచ్చింది.

ఇలాంటి తరుణంలో Mary Pickford, Charlie Chaplin, Walt Disney, Orson Welles, Samuel Goldwyn, David O. Selznick, Alexander Korda, మరియు Walter Wanger లతో కూడిన ఒక బృందం Society of Independent Motion Picture Producers అనే సంస్థను నెలకొల్పారు.ఈ సంస్థ ద్వారా Independent నిర్మాతల తరుపున పోరాడి చివరకు హాలీవుడ్ స్టూడియోస్ సినిమా థియేటర్లపై చేస్తున్న గుత్తాధిపత్యానికి తెరదించారు. ఇక్కడితో హాలివుడ్ స్టూడియోల స్వర్ణయుగం మగిసింది.

పూర్తిగా కాకపోయినా 1950 ల నుంచీ హాలీవుడ్ లో ఇండిపెండెంట్ సినిమా సాధ్యమైంది. అదే సమయంలో వచ్చిన ఫ్రెంచ్ న్యూ వేవ్ సినిమాలు, అప్పటి సామాజిక, రాజకీయ పరిస్థితులు హాలీవుడ్ లో చిన్న బడ్జెట్, ఇండీ సినిమాలకు అవకాశం కల్పించాయి. 1950 ల నుంచీ వచ్చిన హాలీవుడ్ ఇండిపెండెంట్ సినిమా గురించి చెప్పుకోవాలంటే పుస్తకాలే రాయొచ్చు. అయితే independent సినిమా గురించి మాట్లాడేటప్పుడు సన్ డాన్స్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ గురించి మాత్రం ప్రస్తావనకు వచ్చి తీరాల్సిందే. నేటికీ ఇండిపెండెంట్ ఫిల్మ్ మేకర్స్ కి సర్గం లాంటిదీ చలనచిత్రోత్సవం. ఇక ప్రస్తుత పరిస్థితి చూస్తే (అదీ paranormal activity తర్వాత) అమెరికా లో సినిమా తీస్తానంటే ఆపేవాళ్ళెవరు అనిపిస్తుంది.

అది అమెరికా కథ.

మరి మన కథ ఏంటి?

మనది హాలీవుడ్ కాదు టాలీవుడ్ కాబట్టి మన కథ వేరు. ఇక్కడ హాలీవుడ్ లో లాగా ఆధిపత్యం అంటూ చేసిన స్టూడియోలు మనకు లేవనే చెప్పాలి. కాకపోతే ఈ మధ్య చిన్న సినిమాలకు థియేటర్లు అందుబాటులో లేకుండా చేస్తున్నారని ఒక complaint ఉంది. అయితే మన దగ్గర చిన్న సినిమా అంటే independent సినిమా అని అర్థం కాదు. మన సిస్టం ని హాలీవుడ్ తో పోల్చలేము కానీ ఇక్కడ పెద్ద నిర్మాత తీసిన చిన్న నిర్మాత తీసినా అందరి విధానం ఒక్కటే. చిన్న బడ్జెట్ తో తీస్తున్నాం కదా అని హాలీవుడ్ లేదా మరేదైనా దేశానికి సంబంధించిన independent సినిమాలలాగా innovative గా సినిమాలు తీయడం మనం చేయటం లేదు.

ఉదాహరణకు మన సినిమాలో హీరో వాళ్ళ ఇంట్లో ఒక సీన్ ఉందనుకోండి. పెద్ద బడ్జెట్ సినిమా అయితే బాగా ఖర్చుపెట్టి హీరో ఇంటిని కోసం ఒక భారీ సెట్టింగ్ వేస్తే, చిన్న బడ్జెట్ సినిమా అయితే అంత భారీ కాకపోయినా అందులో సగం సైజులోనైనా ఉండే ఇంటిని అద్దెకు తీసుకుంటారు. ఈ విధంగా మన దగ్గర చిన్న బడ్జెట్ సినిమాలు, భారీ బడ్జెట్ సినిమాలు ఉన్నాయి కానీ ఇండిపెండెంట్ సినిమాలంటూ లేవనే చెప్పాలి.

అసలింతకీ ఇండిపెండెంట్ సినిమా అంటే ఏంటి? ఒక సినిమాని independent సినిమాగా ఎలా qualify చేస్తాము? చిన్న బడ్జెట్ సినిమాలకు independent films కి తేడా ఏంటి? Independent cinema ల వల్ల లాభాలేంటి? లాంటి విషయాలు ఆలోచిస్తే…

Independent సినిమా అంటే సాధారణంగా హాలీవుడ్ లోని స్టూడియోల సపోర్ట్ లేకుండా బయటవాళ్ళెవరో తక్కువ బడ్జెట్ తో తీసిన సినిమా. అంత మాత్రానా ప్రతి లోబడ్జెట్ సినిమా ఇండిపెండెంట్ సినిమా కానవసరం లేదు. ఎందుకంటే…

In order to be considered independent, less than half of a film’s financing should come from a major studio. Independent films are sometimes distinguishable by their content and style and the way in which the filmmakers’ personal artistic vision is realized. Usually, but not always, independent films are made with considerably lower budgets than major studio films. Generally, the marketing of independent films is characterized by limited release designed to build word-of-mouth or to reach small specialty audiences.

కాబట్టి ఇండిపెండెంట్ సినిమా అనడానికి ముఖ్యం బడ్జెట్ ఒక్కటే కాదు. దానికంటే ముఖ్యమైనది content, style మరియు దర్శకుని artistic vision. మన లో బడ్జెట్ సినిమాల్లో లోపించేవి ఇవే. ఒక విధంగా చెప్పాలంటే మన లో బడ్జెట్ సినిమాలు ’poor’ imitation of big budget films అని చెప్పొచ్చు.

సో అదన్న మాట ఇండిపెండెంట్ సినిమా కథ.

అంటే “”ఇండిపెండెంట్ ఇండియా లో ఇండిపెండెంట్ సినిమా కరువాయనే….” అని అనుకోనక్కర్లేదు. 70 ల్లో వచ్చిన ప్యారలల్ సినిమా లో చాలా వాటిల్లో ఇండిపెండెంట్ సినిమా ఛాయలు కనిపిస్తాయి. మరి తెలుగులో…?

తెలుగులో ప్రత్యేకంగా independent సినిమాలు అనగలిగే సినిమాలు గుర్తు రావటం లేదు కానీ వంశీ సినిమాల్లో ఆ ధోరణి (తక్కువ బడ్జెట్, personal artistic vision, style మరియు content లాంటి విషయాల ద్వారా) వెల్లడవుతుంది.

ఏమాయ చేశావె-Independent Cinema

అసలీ ఇండిపెండెంట్ సినిమా గురించి రాయడానికి కారణం ఈ మధ్యన చూసిన ఏమాయ చేశావె అనే సినిమా. ఈ సినిమా కృష్ణ గారి కూతురు మంజుల నిర్మించింది కాబట్టి independent సినిమా అనలేమంటే నేను చెప్పలేను కానీ ఈ సినిమా మన తెలుగులో వచ్చిన independent సినిమాకి ఒక మంచి ఉదాహరణ అని చెప్పొచ్చు. ఈ సినిమా మొత్తంలో దర్శకుని personal artistic vision తప్పక తెలుస్తుంది. దీన్ని ఇండిపెండెంట్ సినిమా అనడానికి అదొక్కటే కారణం కాదు.

ఈ సినిమాలో లొకేషన్లు చూడండి. దాదాపుగా అన్ని తెలుగు సినిమాలూ ఒకేలా ఉంటాయి. అవే పెద్ద పెద్ద ఇల్లు. అన్ని సినిమాల్లో రొటీన్ అన్నలు, వదినలు, అమ్మ, నాన్న, తాతయ్య. లైటింగ్, మేకప్, ఎడిటింగ్ అన్నీ కూడా అన్ని సినిమాల్లోనూ ఒకేలా ఉంటాయి. వీటన్నింటికీ దూరంగా మనం ఏదైనా కాలనీ లోనుంచి వెళ్తుండగా కనిపించే independent house దగ్గర సినిమాలో చాలా భాగం, జూబ్లీ హిల్స్ రోడ్స్ మీద ఇంకొంత భాగం, కెఫె లో కాస్తా భాగం ఇలా రియలిస్టిక్ లొకేషన్స్ లో సినిమా తీయడం ద్వారా ఈ సినిమాని చాలా లో బడ్జెట్ లో పూర్తి చెయ్యగలిగారని విన్నాను. లో బడ్జెట్ కాబట్టి ఎక్కడో దగ్గర తీయడం వేరు. సినిమాకి అవసరమైన లోకేషన్స్ ఎన్నుకుని బడ్జెట్ తగ్గించడం వేరు. మీరు ఈ సినిమా గమనించినట్టయితే సినిమాలో (ఎప్పుడో ఒక్కసారి తప్పితే) ఇంట్లో జరిగే సన్నివేశాలే తీయలేదు దర్శకుడు. అలాంటి independent house లో షూట్ చెయ్యాలంటే ఉండే ఇబ్బందులు తెలుసు కాబట్టే జనాలు భారీ బంగ్లాలో ఇల్లు సెట్టింగ్ వేస్తారు. దాంతో తడిసి మోపెడవుతుంది. గౌతం మీనన్ తెలివిగా అసలు ఇంటి లోపల షూట్ చెయ్యాల్సిన అవసరమే రాకుండా చేసుకున్నాడు. అలా ఈ సినిమాలో గమనిస్తే చాలా విషయాల్లో compromise కాకుండా రిచ్ గా కనిపిస్తూనే తెలివిగా చేసిన సీన్స్ చాలానే ఉన్నాయి. అందుకే independent సినిమాకి ఇది ఒక మంచి ఉదాహరణ అనుకుంటున్నాను.

ఆ మాటకొస్తే ఈ మధ్య వచ్చిన Rocket Singh అనే సినిమా కూడా ఇదే కోవలోకి వస్తుందనుకుంటాను. ఈ సినిమాని ఇండీ ఫిల్మ్ అని ఎందుకంటున్నానో తెలుసుకోవాలంటే ఈ వ్యాసం చదవండి.

నవతరంగం పాఠకులకు నమస్కారం. ఈ వారం నుంచి నవతరంగంలో ’మొదటి సినిమా’ అనే మరో కొత్త శీర్షిక ప్రవేశ పెట్టబోతున్నందుకు సంతోషంగా ఉంది. ప్రముఖ వెబ్ పత్రిక కౌముది సౌజన్యంతో నడిచే ఈ శీర్షిక మన రాష్ట్రంలోని వివిధ దర్శకులు తాము రూపొందించిన మొదటి సినిమా గురించి, అప్పటి వరకూ జరిగిన జీవనప్రయాణం గురించి తెలియచేస్తారు. ఈ వ్యాసాలు ఔత్సాహిక దర్శకులకు ఎంతో ఉపయోగకరంగానూ, సాధారణ పాఠకులకు ఆసక్తికరంగానూ ఉంటాయని ఆశిస్తున్నాము. ఈ వ్యాసాలు ఇక్కడ ప్రచురించే వీలు కలిగించిన కిరణ్ ప్రభ గారికి ధన్యవాదాలు.

నా పూర్తి పేరు కాశీనాథుని విశ్వనాథ్. నాన్నగారు కాశీనాథుని సుబ్రహ్మణ్యం గారు. అమ్మగారు కాశీనాథుని సరస్వతీ దేవి గారు. మేము ముగ్గురం సంతానం. నేను పెద్దవాడిని. నాకు ఇద్దరు చెల్లెళ్ళు. శ్యామలా దేవి, గిరిజా దేవి. మా స్వగ్రామం గుంటూరు జిల్లా, రేపల్లె తాలూకాలోని ’పెదపులివర్రు’ అనే గ్రామం. మా తాతగారు పరమ నిష్ఠాగరిష్టుడు. మనదేశానికింకా స్వాతంత్ర్యం రాక ముందు జరిగిన సంఘటన. తాతగారు కాంగెస్ వాలంటీర్లకి భోజనం పెట్టారనే నెపంతో బ్రిటిష్ వాళ్ళు ఆయన్ని అరెస్టు చేసి జైలులోపెట్టారు. అందుకు నిరసనగా జైలులో ఉన్నంతకాలం భోజనం ముట్టకుండా కేవలం కొబ్బరినీళ్ళతోనే బ్రతికిన అభ్యుదయవాది. అలాంటి తాతగారికి మనవడిగా పుట్టినందుకు నేను చాలా గర్విస్తున్నాను. వారి సద్గుణాలు అంతగా నాకు అబ్బకపోయినా ఇలాంటి సమయంలో వారిని గుర్తు చేసుకోవడం చాలా ముఖ్యమైన విషయం.

నా బాల్యం. ప్రాథమిక విద్య పెదపులివర్రులోనే గడిచినా ఆ ఊర్లో ఎక్కువరోజులు నివసించలేదు. అక్కడినుంచి మా నివాసం విజయవాడకి మారింది. అది ఎలా జరిగిందంటే – మా ఊరికే చెందిన సముద్రాల రాఘవాచార్యులు గారు (సీనియర్ సముద్రాల) అప్పటికే మద్రాసులో వాహినీ ప్రొడక్షన్స్ లో ఆస్థాన రచయితగా పనిచేస్తున్నారు. వారు నిర్మించిన దేవత, సుమంగళి, పోతన మొదలైన చిత్రాలకి అప్పటికే రచన చేసి ఉన్నారు. వారి మూలంగా మా నాన్నగారికి విజయవాడలో వాహినీ ప్రొడక్షన్స్ కి రీజినల్ మేనేజర్ గా ఉద్యోగం వచ్చింది. అందువల్ల మా కుటుంబం అంతా విజయవాడకి షిఫ్ట్ అయ్యింది. నా హైస్కూలు విద్య అంతా విజయవాడలోనూ, కాలేజీ గుంటూరు హిందూకాలేజీ, ఎ.సి కాలేజీల్లోనూ జరిగింది. నేను బి.ఎస్సీ డిగ్రీ చేశాను. అప్పటికే మద్రాసులో బి.ఎన్.రెడ్డి గారు వాహినీ స్టూడియోస్ నిర్మిస్తున్నారు కొత్తగా. సౌత్ ఈస్ట్ ఏసియా లో అధునాతన సౌకర్యాలతో తయారౌతున్న ఆ స్టూడియో ఎప్పుడూ వార్తల్లో విశేషంగా ఉండేది. డిగ్రీ అయ్యాక నేను ఎక్కడో ఒక చోట ఉద్యోగం చెయ్యాలి. మా మేనమామ గారి సలహాపై నాన్నగారు నన్ను మద్రాస్ వాహినీ స్టూడియోలో సౌండ్ విభాగంలో రికార్డిస్ట్ గా చేర్పించారు. ఆ విధంగా జీవనోపాథికోసమే చిత్రరంగ ప్రవేశం చేశానే తప్ప చిన్నప్పటినుంచీ నాకేదో కళాదృష్టి ఉందనీ, పెద్ద దర్శకుడ్నయిపోవాలని కలలు కనే వాడ్ననీ చెప్పలేను. మా అంకుల్ ప్రోత్సాహం వల్లనే ఒక టెక్నీషియన్ గా నా సినీ జీవితం మొదలుపెట్టాను.

బి.యన్.రెడ్డి గారి శిక్షణ ప్రకారం, స్టూడియోస్ లో చేరిన ప్రతి టెక్నీషియనూ కెమెరా, ప్రొజెక్షన్ ఆపరేషన్, లేబొరేటరీ…ఇలా ప్రతి విభాగంలోనూ కనీసం ఆర్నెల్లయినా పని చేయాలి. అప్పట్లో వాహినీ స్టూడియోలో ఎలా ఉండేదంటే నిర్మాతలు మిగతా విభాగాల టెక్నీషియన్లని ఎక్కడ నుంచి తెచ్చుకున్నా, ఆడియో విభాగం మాత్రం స్టూడియోకి సంబంధించిన వారినే వాడుకునే వాళ్ళు. ఇందువల్ల వాహినీ నిర్మాణమైన అనేక చిత్రాలకి సౌండ్ రికార్డిస్ట్ గా పనిచేసే అవకాశం లభించింది. బి.ఎస్.రామకృష్ణారావు గారు, కె.వి.రెడ్డి గారు, బి.ఎన్.రెడ్డి గారు, తాతినేని ప్రకాశరావు గారు, ఆదుర్తి సుబ్బారావు గారు లాంటి ప్రముఖ దర్శకుల సినిమాలకి పనిచేసే అవకాశం వచ్చింది. అలానే తెలుగు, తమిళ సినిమాలకి రెండింటికీ కూడా పనిచేసే వాడిని. ఈ క్రమంలో ఆదుర్తి సుబ్బారావు గారితో నాకు కాస్త ఎక్కువ అనుబంధం ఏర్పడింది.

సౌండ్ రికార్డిస్ట్ గా ఉంటున్నప్పటికీ సినిమాల్లోని మిగతా విభాగాల గురించీ, ముఖ్యంగా దర్శకత్వ శాఖలో నాకున్న ఆసక్తినీ, నా క్రియేటివిటీని గమనించిన ఆదుర్తి సుబ్బారావు గారు తన సినిమాలకి స్క్రిప్టు అసిస్టెంటు గానూ, అసోసియేట్ గానూ పనిచేసే అవకాశాన్ని ఇచ్చారు. మూగమనసులు, తేనే మనసులు లాంటి అనేక సినిమాలకి సుబ్బారావు గారి వద్ద దర్శకత్వ శాఖలో పనిచేశాను. కొన్ని సినిమాలకి రెండో యూనిట్ దర్శకుడిగా కూడా పనిచేశాను. అప్పుడే నన్ను గమనించిన అక్కినేని నాగేశ్వరరావు గారు ’మీరు మా ఆన్నపూర్ణా సంస్థలోకి వచ్చేసెయ్యండి. ఒకటి రెండు సంవత్సరాలు దర్శకత్వశాఖలో పనిచెయ్యండి. తొందరలోనే సొంతంగా దర్శకత్వం చేసే అవకాశం ఇస్తాము’ అని నన్ను అహ్వానించారు. ఆ విధంగా వాహినీ స్టూడియోలో సౌండ్ రికార్డిస్ట్ వృత్తినుంచి అన్నపూర్ణా పిక్చర్స్ లో దర్శకత శాఖకి మారడానికి అక్కినేని గారే ప్రధాన కారణం. అక్కడినుంచీ వారు నిర్మించిన చదువుకున్న అమ్మాయిలు, వెలుగు నీడలు, ఇద్దరు మిత్రులు, డాక్టర్ చక్రవర్తి మొదలైన సినిమాలకు అసోసియేట్ గా పనిచేశాను.

అన్నమాట ప్రకారమే వారు నిర్మించే ’ఆత్మగౌరవం’ సినిమాకి నాకు సొంతంగా దర్శకత్వం వహించే అవకాశం ఇచ్చారు. యద్దనపూడి సులోచన రాణి గారు, గొల్లపూడి మారుతీ రావు గారు కథనందించగా గొల్లపూడి మారుతి రావు గారు, భమిడిపాటి రాధాకృష్ణ గారు కలిసి సంభాషణలని అందించారు. అది ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుండి నంది బహుమతిని అందుకుంది….

ఇదండీ మొదటి సినిమా వరకూ జరగిన నా అతి సాధారణ సినిమా ప్రయాణం.

———————

ఆత్మగౌరవం

- ’స్వర్ణయుగంలో అన్నపూర్ణ’ పుస్తకం నుంచి సేకరణ

ఆత్మగౌరవం చిత్రం ద్వారా అన్నపూర్ణ సంస్థ మరో ప్రతిభావంతుడైన దర్శకుణ్ణి పరిచయం చేసింది. ఆయనే కె.విశ్వనాథ్. అన్నపూర్ణ సంస్థలో పని చేసిన మూడవ దర్శకుడు ఈయన. వరుసగా మూడు చిత్రాలకు అసోసియేట్ గా ఆదుర్తి దగ్గర పని చేశాక, నాలుగవ చిత్రానికి డైరెక్టరుగా ’డాక్టర్ చక్రవర్తి’ కి సారథ్యం వహించాల్సిన విశ్వనాథ్ – అప్పట్లో తన అధైర్యాన్ని వ్యక్తం చేయడం వల్ల – దాన్ని కూడా ఆదుర్తే డైరెక్ట్ చేయడం జరిగింది. అన్న మాట తప్పని అన్నపూర్ణా అధినేతలు – ’ఆత్మగౌరవం’ సినిమాని డైరెక్ట్ చెయ్యమని మళ్ళీ విశ్వనాథ్ ని కోరారు. ఆ బాధ్యతను ఆయన సంతోషంగా స్వీకరించారు.

“ఇక ఎలాంటి కథ చేయాలి” – అనే విషయం చర్చనీయాంశమైంది.

“ఇంతవరకూ ఫ్యామిలీ డ్రామా తో కూడిన సెంటిమెంట్ సినిమాల్నీ – సీరియస్ చిత్రాల్నీ తీశాం కనుక – కొత్తదనం కోసం ఇప్పుడు కాలేజీ స్టూడెంట్స్ తో ఫుల్ లెంగ్త్ రొమాంటికి కామెడీ తీస్తే బావుంటుంది” అన్నారు మధుసూదన రావు.

ఆ ఆలోచన విశ్వనాథ్ కీ నచ్చింది.

వెంటనే యద్దనపూడి సులోచనారాణితో కథా చర్చలు ప్రారంభమయ్యాయి. అనుకున్న దానికంటే బాగా వచ్చింది. కథ లోని పాత్రలన్నీ కామెడీకి ఒదిగిపోయే విధంగా – సన్నివేశాలు సమకూరాయి.

హాస్య భరితమైన నాటకాలు రాయడంలో ఆరితేరిన గొల్లపూడి మారుతీరావుకి సంభాషణలు రాసే బాధ్యతను అప్పగించారు. అప్పట్లో మారుతీరావు హైదరాబాదు రేడియో స్టేషన్లో ట్రాన్స్ మిషన్ ఎగ్జిక్యూటివ్ గా పనిచేసే వారు. సాధారణంగా సినిమా సంభాషణలు ప్రశాంతమైన గెస్ట్ హౌస్ లోనో, ఫైవ్ స్టార్ హోటల్ గదుల్లోనో రూపు దిద్దుకుంటాయి. కానీ ఆత్మగౌరవం చిత్రానికి సంభాషణలు హైదరాబాద్ పబ్లిక్ గార్డెన్స్ లోని చెట్ల నీడన, పచ్చిక బయళ్ల పైన మొలకెత్తాయని చెప్పాలి.

నాటకాలలో పాత్రోచితమైన సంభాషణలు రాయడంలో సిద్ధహస్తుడైన మారుతీరావు, సినీ మీడియాని సులువుగానే అవగాహన చేసుకుని ఆత్మ గౌరవం చిత్రానికి సంభాషణలు చక్కగా రాశారు.

ఇక చిత్ర నిర్మాణ విషయానికొస్తే – తొలిసారిగా దర్శకత్వపు బాధ్యతలు చేపట్టిన విశ్వనాథ్ కి నటీనటులనుంచి చాలినన్ని కాల్ షీట్స్ తీసుకునే విషయం లోనూ – ఫిలిం నెగటివ్ విషయంలోనూ పూర్తి స్వేచ్ఛనిచ్చాడు మధుసూదనరావు. అంతకుముందు అన్నపూర్ణలో పనిచేసిన విశ్వనాథ్ – ఎంతో సృజనాత్మకతను సంపాదించుకున్నారనీ – ఆదుర్తి వద్ద శిష్యరికం చేయటం వల్ల ’టెక్నికల్’ గా చిత్రాన్ని బాా తీయగలరనీ మధుసూదన్ రావు గారి విశ్వాసం.

స్వతహాగా సౌండ్ ఇంజనీర్ కావడం వల్ల దర్శకులు విశ్వనాథ స్వయంగా దగ్గరుండి పాటల్ని చక్కగా రికార్డ్ చేయించారు. పాటలన్నీ పాపులర్ అయ్యి ఈ చిత్రం మ్యూజికల్ గా కూడా హిట్టయింది.

సహజ వాతావరణాన్ని కన్నులకి కట్టేలా చూపించాలన్న లక్ష్యంతో – ఈ చిత్రం ఔట్ డోర్ దృశ్యాల్ని మొత్తం హైదరాబాద్ పరిసరప్రాంతాల్లోనూ, రామప్ప సరస్సు, దేవలయం దగ్గరా, డిండీ ప్రాజెక్ట్ ప్రాంతంలోనూ చిత్రీకరించారు. స్థానికంగా ఉన్న నటీనటులకూ, సాంకేతిక నిపుణులకూ ఈ చిత్రంలో అవకాశాలిచ్చి ప్రోత్సాహించారు.

1966 మార్చి 18 న విడుదలైన ఆత్మగౌరవం శతదినోత్సవ చిత్రం కావడమే రాష్ట్ర ప్రభుత్వ నంది అవార్డుల్లో తృతీయ ఉత్తమ చిత్రంగానూ, ఉత్తమ కథా చిత్రం గానూ అవార్డులు అందుకోవడం విశేషం.

మొట్టమొదటి చిత్రంతోనే కె.విశ్వనాథ్ కి దర్శకునిగా మంచి పేరు వచ్చింది. పోను పోను కమర్షియల్ సినిమాని దృశ్యకావ్యంగా మలుచుకుంటూ కళాతపస్విగా నీరాజనాలందుకున్నారాయన!!

———————————

–కౌముది సౌజన్యంతో