డాక్యుమెంటరీ సినిమా అంటే ఏంటో ఇప్పుడు కొత్తగా పరిచయం చేయనక్కర్లేదు. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా నేడు డాక్యుమెంటరీ సినిమాల నిర్మాణం జరుగుతోంది. అయితే డాక్యుమెంటరీ అనే పదాన్ని మొట్టమొదటిగా Robert Flaherty నిర్మించిన ’నానూక్ ఆఫ్ ది నార్త్’ అనే చలనచిత్రం గురించి వ్రాసిన ఒక సమీక్షలో వాడడం జరిగింది. ఇంతకూ డాక్యుమెంటరీ సినిమా అంటే ఏంటి? నిజజీవితంలోని విషయాలను ఉన్నదున్నట్టుగా విజువల్ గా డాక్యుమెంట్ చేయడమే డాక్యుమెంటరీ సినిమా అని చెప్పుకోవచ్చు.

బ్రిటిష్ డాక్యుమెంటరీ సినిమాకు ఆద్యుడిగా పిలవబడే John Grierson డాక్యుమెంటరీ సినిమాకు ఉండవలసిన విలువలను సూత్రీకరించాడు.

Grierson’s principles of documentary were that cinema’s potential for observing life could be exploited in a new art form; that the “original” actor and “original” scene are better guides than their fiction counterparts to interpreting the modern world; and that materials “thus taken from the raw” can be more real than the acted article. In this regard, Grierson’s views align with the Soviet propagandist Dziga Vertov’s contempt for dramatic fiction as “bourgeois excess”, though with considerably more subtlety. Grierson’s definition of documentary as “creative treatment of actuality” has gained some acceptance, though it presents philosophical questions about documentaries containing stagings and reenactments.

Flaherty నిర్మించిన నానుక్ ఆఫ్ నార్త్ సినిమా తర్వాత ప్రపంచంలోని అన్ని దేశాల్లో డాక్యుమెంటరీ చిత్ర నిర్మాణం జరిగింది. ఈ చలనచిత్రాల్లో ఎన్నో రకాలు ఉన్నాయి. అందులో ట్రావెలాగ్స్, instruction films, సమాజం లో ఉన్న సమస్యలను తెలియచేసే సినిమాలు, propaganda films ఇలా ఎన్నో రకాల డాక్యుమెంటరీ సినిమాలు చాలా సార్లు ప్రజలను వివిధ విషయాల గురించి ప్రభావితం చేయడానికి ఉపయోగపడిన సందర్భాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా ప్రపంచ వ్యాప్త ప్రజా పోరాటాల్లో డాక్యుమెంటరీ సినిమా పోషించిన పాత్ర అమోఘం.

ప్రపంచ వ్యాప్త ప్రజాపోరాటాల్లో డాక్యుమెంటరీ సినిమా పోషించిన పాత్ర గురించి తెలుగులో ఒక పూర్తి స్థాయి పరిశోధనా గ్రంధం వెలువడిన విషయం ఎంతమందికి తెలుసు? నాకైతే ఈ మధ్యనే తెలిసొచ్చింది. జయధీర్ తిరుమలరావు రచించిన “ప్రపంచ వ్యాప్త ప్రజాపోరాటాల్లో డాక్యుమెంటరీ సినిమా” అనే ఈ పుస్తకం లో ప్రజా పోరాట సినిమా, ప్రపంచ యుద్ధంలో డాక్యుమెంటరీ సినిమా పాత్ర, లాటిన్ అమెరికా లో సినిమా ఒక ఆయుధంగా ఉపయోగించిన తీరు, మనదేశంలో డాక్యుమెంటరీ సినిమా పరిస్థుతులు, సాంస్కృతిక సమరరంగంలో రాజకీయ పాఠంగా ప్రజా సినిమా లాంటి ఎన్నో విషయాలను ఈ పుస్తకంలో వ్యాసాలుగా ప్రచురించారు.

వరంగంల్ ఫిల్మ్ సొసైటీ సౌజన్యంతో ప్రచురించబడిన ఈ పుస్తకం లోని వ్యాసాలను నవతరంగంలో త్వరలో ప్రచురింపబోతున్నామని తెలియచేస్తున్నాము. ఈ పుస్తకంలోని వ్యాసాలను ప్రచురిస్తామని అడగ్గానే అనుమతి ఇచ్చిన శ్రీ జయధీర్ తిరుమలరావు గారికి నవతరంగం తరుపున మా ధన్యవాదాలు.

“ప్రపంచ వ్యాప్త ప్రజాపోరాటాల్లో డాక్యుమెంటరీ సినిమా” త్వరలో మీ నవతరంగంలో