తెలుగు సినిమా ఒక అందమైన తోట…
అందులో ఒక పాటల చెట్టు…
ఆ చెట్టులోని కొమ్మకొమ్మకో సన్నాయిలను పూయించి… రాగాల పల్లకిలో ప్రేక్షకులను- ఊయలూగించిన పదాల మాంత్రికుడు… వేటూరి సుందరరామమూర్తి!
తెలుగు పాటను పరవళ్లు తొక్కించి, ఉరకలెత్తించిన గీతర్షి ఆయన!
తెలుగు సినిమా కోకిలమ్మకి పాటల పందిరి వేసి ఆకుచాటు పిందెను, కొండమీద చందమామను పదాలతో సాక్షాత్కరించజేసిన పదచిత్రకారుడు వేటూరి.
ఆకాశదేశాన… ఆషాఢమాసాన, నవమి నాటి వెన్నెలని చూపించి రగులుతున్న మొగలిపొదలో చిలక్కొట్టుడు చిన్నదాన్ని మంచమేసి దుప్పటేసి మల్లెపూలు చల్లిన గేయ చక్రవర్తి – వేటూరి.
నరుడి బతుకులోన నటనని చినుకులా రాలి… నదులుగా సాగించి… శంకరున్ని భక్తావశకరున్ని చేసి రాలిపోయే పువ్వుకి రాగాలద్దిన సినీ గీతకారుడు – వేటూరి.
మాస్, క్లాసికల్, ఫిలసాఫికల్, రొమాంటిక్, భక్తి ఇలా అన్ని రకాలతో కూడిన సినీ కళామతల్లి కంఠంలోని పాటల హారానికి… పదాల వజ్రాలను అందంగా, అలంకారంగా పొదిగిన సొగసైన పదశిల్పి – వేటూరి.
“గతమంతా శ్రుతం నాది… ప్రస్తుతానికి అది పునాది” అని తనలోని భావాభివ్యక్తికి… గేయానురక్తికి, గీతసృష్టికి… తనకన్నా ముందరి పాటల రచయితల దీవెనలే కారణమని చెప్పిన వినయ సంపన్నుడు -వేటూరి.
సత్ బ్రాహ్మణకుటుంబంలో 1936 జనవరి 29న జన్మించారు వేటూరి సుందరరామమూర్తి.నిత్యం వేదఘోషల మధ్య… సంస్కృత మంత్రోచ్ఛారణల నడుమ పెరిగిన బాల వేటూరికి అచేతనంగానే ఆ సాహిత్యం… అందులోని లయ… పదగాంభీర్యత ఆకట్టుకున్నాయి. ఇలా పుట్టిన వ్యక్తి ఆ తర్వాత కాలంలో తెలుగు ప్రేక్షకలోకానికి పాటల నైవేద్యం పెట్టే పదార్చకుడిగా మారుస్తుందని వేటూరి సైతం ఊహించలేదు.
వేటూరి కారణజన్ముడు…తెలుగు సినీ సరస్వతికి పాటల మాలలు అల్లడం కోసం ఈ నేలపై జన్మించిన సృజనశీలి-వేటూరి. అందుకే ఆయన జననం తెలుగు సినిమా పాటకు కొత్త జన్మదినం అయింది. జానపదానికి.. మాస్ పదానికి జ్ఞానపదం అయింది.
హృదయ గాయాలకి మృదుగేయ ఔషధాలను ఆర్పించిన వాక్య వైద్యుడు – వేటూరి. ఆత్రేయలోని భావసౌందర్యాన్ని, సి.నారాయణరెడ్డిలోని భాషా పటిమను… శ్రీశ్రీ లోని సామాజిక చైతన్య స్ఫూర్తిని రంగరించి రూపుదాల్చిన మూర్తి… వేటూరి సుందరరామమూర్తి. ప్రేక్షకుల మనోభావాలకు తగ్గట్టుగా పాటలు రాయడంలో ఆయనకు ఆయనే సాటి.
వేటూరి కెరీర్- మొదట జర్నలిస్ట్గా మొదలైంది. వార్తా రచన, రిపోర్టింగ్లోని సైతం ఆయన భావగర్భితమైన ప్రయోగాలు చేసేవారు. ఆంధ్రపత్రిక, ఆంధ్రప్రభలలో ఆయన పాత్రికేయ జీవితం… కళాతపస్వి కె.విశ్వనాథ్- పిలుపుతో సినీగేయ రచయితగా కొత్త మలుపు తిరిగింది. అలా సుందరరాముడు- ‘ఓ సీత కథ’ సినిమా ద్వారా… విశ్వనాథుడు అంటే శివుడి నిర్దేశకత్వంలో పాటని పరవళ్లు తొక్కించాడు. వేటూరి కలం సోకిన సినీ సంగీత నాదం ఝమ్మంది. పాదం సయ్యంది. ప్రేక్షకుల తనువులు ఆ నాదంతో పాటే ఊగాయి.
1970 దశకంలో తెలుగు సినిమా పాటల ప్రపంచానికి పిల్ల తెమ్మరలా వచ్చి… ప్రభంజనమై వీచి… సునామీలా చుట్టుముట్టినవాడు – వేటూరి. కృషి + క్రియేటివిటీ కలసిన ఆయన గీతర్షి అయ్యారు. మహాపురుషుడయ్యారు. తెలుగునేల మీద తరతరాలకూ తరగని పాటల నిధి అయ్యారు.
తెలుగు సినిమా చరిత్రను మలుపు తిప్పిన సంవత్సరం. మాస్ సినిమాకు మాస్ పాటలకు పట్టం కట్టిన నిర్ణాయక వత్సరం. ఆ టైంలో ఆ గౌరవాన్ని పొందిన సినిమాలే అడవిరాముడు, యమగోల. ఈ సినిమాల్లో వేటూరి రాసిన పాటలు ప్రేక్షకుల హృదయాలను పారేసుకునేలా చేశాయి. అమ్మతోడు అబ్బతోడు పాట… ఓలమ్మి తిక్కరేగిందా పాటలు నేలబారుగా ఉన్నాయనే విమర్శలను ఎదుర్కొన్నాయి. కానీ అవే… నేలక్లాసు మాస్ ప్రేక్షకుల నుంచి అద్భుతమైన స్పందనను పొందాయి. ఆ తరంలో వేటూరి రాసిన చిలక్కొట్టుడు పాట ట్రెండ్ సెట్టరే అయ్యింది.
ప్రేక్షకుల మనోభావాలను చదివినట్లుగా వారు సినిమా నుంచి ఏం ఆశిస్తున్నారో ఏ సరసాన్ని, ఏ శృంగారాన్ని కోరుకుంటున్నారో ఆ అంశాలను మేలి ముసుగు భావనలతో తన పాటలో పలికించడంలో వేటూరికి వేటూరే సాటి. ఈ పాటల వేటగాడు- ఆకుచాటు పిందె లోని అందాలను రమ్యంగా వ్యక్తీకరించి వానపాటల ట్రెండ్కు నాంది పలికాడు.
1983 నాటికి తెలుగు యూత్లో వచ్చిన మార్పులకు అనుగుణంగా వారిలోని ఎమోషన్స్కి తగినట్లుగా పాటలోని వరుసలు… వారి హృదయ వరుసలు ట్యూన్ అయ్యేలా రాసి గర్ల్ఫ్రెండ్ నచ్చిన తర్వాతి ఆనందాన్ని ఇంగ్లీష్ పదాలైన ఛాన్సు, రొమాన్సు, యురేకా వంటి ప్రయోగాలతో నభూతో నభవిష్యతి అన్న తరహాలో అందించాడు.
ఆదికవి వాల్మీకి ‘శోకం నుంచే శ్లోకం పుడుతుంది అన్నాడు. అలాగే ఈ సినీకవి తను రాసిన పాటల్లో అద్భుతమైన సింబాలిజమ్ను అలాగే కవితాత్మను సైతం ప్రవేశపెట్టారు. సప్తపది సినిమాలోని గోవుళ్లు తెల్లన… అనే పాటలోని చరణంలో ఈ భావాన్ని అనన్య సామాన్యంగా వ్యక్తీకరించాడు. పిల్లన గ్రోవికి నిలువెల్లా గాయాలనీ… అందులోంచి రసవంతమైన గేయాలు వస్తాయని భావగర్భితంగా చెప్పారు.
–మామిడి హరికృష్ణ
వెంకట్ నవతరంగం 
అతిథి 
మహేశ్ కుమార్ K 
జోశ్యుల సూర్యప్రకాశ్ 
సౌమ్య V B
vinay chakravarthi says:
వినయ సంపన్నుడు -వేటూరి.
బాగుంది….మీరు ఇంకో వేటూరి అయ్యారు.ఎక్కువగా పదప్రయోగాల మీద ద్రుష్టి పెట్టారు. కాని మంచి ప్రయత్నం చేసారు.
కె.మహేష్ కుమార్ says:
మంచి పరిచయం.
Aravind R Babu says:
ఛక్కని వ్యాసం. ఫద ప్రయొగాలతొ ఆ మహానుభావుని పరిచయ వాక్యాలు చాల చక్కగా చెక్కారు. వారి రచనలను, ఉర్రూతలూగించే వారి పాటలను విశ్లేషిస్తారని ఆశిస్తున్నాను.
laxmi says:
వేటురి గారి కొన్ని పాటలు నాకు చాలా ఇష్టం, కానీ ఆయన పదాలతో ఆడుకున్న అనందభైరవి పాటలు అంటే మాత్రం మరీ ఇష్టం.
కాళింది మడుగున కాళీయుని పడగన
“ఆబాల గోపల” “మా బాలా గోపలుని”
“అచ్చెరువున” అ”చ్చెరువున” విచ్చిన కన్నుల చూడ
ఎంతటి హృద్యమైన పాటలో అవి.
అబ్రకదబ్ర says:
‘సప్తపది’ పాటది, ‘ఆనందభైరవి’లోది కాదు.
వేటూరి says:
ఓలమ్మి తిక్క్కరేగిందా పాట కు మాస్ ప్రేక్షకులు జేజేలు ఎందుకు పలికారు?
అక్కడ జయప్రద బాధలు కు జేజేలు పలికారు తప్ప పాట కు కాదు అని తెలుసుకోరేం !!
శ్రీరామ్ వేలమూరి says:
@ లక్ష్మి ,లక్ష్మీజీ,అవి ఆనందభైరవి లో పాటలు కావండీ ,సప్తపది లోవి .
rAsEgA says:
మరీ సన్మానపత్రం రాసినట్టు రాసారు
naag says:
ఆయన పాటల్లోని వాక్యాలు తీస్కుని ఆయన్ని పొగిడితే ఇంకా బావుంటుంది…”అప్పుతచ్చులు” ఉన్నాయి…ఆయన గొప్పతనం గురించి కొత్తవారికి కూదా తెలిసేట్టు సోదాహరణ గా చెప్తే బావుంటుంది. ఆయన పైకి కనిపించేట్టు రాసేది ఒక భావం ఐతే అంతర్లీనంగా అర్థం చేస్కోవలసిన భావం మరొకటి ఉంటుంది… ఆయన ఈ మధ్య రాసిన పాటల్లో పదప్రయోగం పరంగా చెప్పుకోదగ్గ పాట “అర్జున్” చిత్రం లోని “మధురమధురతర మీనాక్షి”….వేటూరి గారి orkut కమ్యూనిటీ చూస్తే పాతవైనా మంచి posts చాలానే ఉన్నాయి…..అందులో సభ్యుల మధ్య మంచి discussions కూడా జరుగుతాయి.
http://www.orkut.com/Main#Community?cmm=1566967
telugu-manishi says:
ఈ క్రింది వాక్యాలు మరో సారి చూడండి:
“రాగాల పల్లకిలో ప్రేక్షకులను- ఊయలూగించిన పదాల మాంత్రికుడు…”
పల్లకిలో ఊరేగిస్తారు కాని వూయలూగించరు.
మరోటి – “తెలుగు సినిమా కోకిలమ్మకి పాటల పందిరి వేసి ఆకుచాటు పిందెను, కొండమీద చందమామను పదాలతో సాక్షాత్కరించజేసిన పదచిత్రకారుడు వేటూరి.”
అర్థం పర్థంలేని భావ వ్యక్తీకరణిది.
ఇలాంటి దుష్ట వాక్యాలు చాలా వున్నాయి. ఇలాంటి వాక్య ప్రయోగాలతో వేటూరిని పొగడ్డమ్మాటెలా వున్నా అవమానించిడం మాత్రం జరిగిపోయింది.
ఏదో రాసేయాలన్న తపనొక్కటే స్పష్టంగా వుంది.
విష్ణుభొట్ల లక్ష్మన్న says:
వ్యాసంలో లోతు, ఉండవలసిన పట్టు కొదవయ్యాయనిపించింది. ఈ క్రింది వ్యాసం చూడండి.
http://www.eemaata.com/em/issues/200011/815.html
వేటూరి గారి ప్రసంగాన్ని వారి మాటల్లోనే ఉన్న వ్యాసమిది. డాలాస్, టెక్సాస్లో జరిగిన సభలో వేటూరి గారి ప్రసంగాన్ని పాఠకులకు అందించిన ప్రయత్నం ఇది. ఇది జరిగి అప్పుడే తొమ్మిదేళ్ళు.
విష్ణుభొట్ల లక్ష్మన్న
చదువరి says:
వ్యాసం ఊరికే ఊకదంపుడు లాగా, నాయకుల ప్రసంగాల్లాగా సాగిపోయింది. అసలు వేటూరి రాసిన మాటలనే పేర్చి, వాక్యాలుగా కూర్చి, అర్థాన్నీ, వ్యాకరణాన్ని బలిపెట్టి, వ్యాసం రాయాల్సిన అవసరం ఏముంది? అర్థవంతంగా, వ్యాకరణ యుక్తంగా ఉంటే సరిపోయేదిగదా!
laxmi says:
ప్చ్ క్షమించండి… కిక్కు సినిమా చూసిన దగ్గరి నుండీ నేను కూడా ‘బాసూ మనకి మెమరీ లాసూ” అని పాడుకుంటున్నా… సినిమా పేరు తప్పు చెప్పా కానీ పాట మాత్రం కరెక్టే కదా, అది వేటూరి గారి కలం నుండి జాలువారిందే కదా… లేకపోతే అక్కడ కూడా తప్పులో కాలేసానా
chandrasen says:
నవతరంగాన ఈ మధ్యన ప్రతి వ్యాసం పైన విరుచుకుపడుతున్నారు..విమర్శించడం అంటె కఠినంగ సమాదానం చెప్పడమేనా?
“మామిడాల” వారు “వేటూరి” అంతటి వారిని మనకు పరిచయం చెయ్యాడానికి ప్రయత్నిస్తునే ..దానిని కొంచెం విభిన్నంగా చెయ్యడానికి ప్రయత్నించారని చెప్పడానికి ఆ పద ప్రయోగమే ఒక రుజువు …ప్రయత్నంలొ లొపం లేక పొయిన ఫలితం లో కొందరు చెప్పినట్లు వ్యాఖరణ అంశాలు తప్పినట్లు వున్నాయ్ . అంత మాత్రన “దుష్ట” వ్యాక్యాలు అనడం సరికాదేమో..
తెలుగు యెప్పుడొ పదవ తరగతి లొ చదివి Intermediate లొ మార్క్ ల కోసం అని sanskit బట్టి పడితిమి.. నవతరంగం పుణ్యమని ఎర్రబస్ కూడ పొవడానికి అవస్తపడె “వంగర” నుండి ఎలైట్ కార్లె కనిపించె “వాషింగ్టొన్ డి.సీ.” వాల్లకి తమకున్న యె కొద్ది పాటి టాలెంట్ చూపించె అవకాశమిస్తె …ఇలా అచ్చు ప్రింట్ అయ్యిందొ లెదో అలా కత్తులు కాటర్ల వంటి వ్యాక్యలతో దాడి…
కొంచెం కారుణ్యం చూపండి …సద్విమర్శలు చెయ్యండి…నిర్దిష్ట సూచనలు చెయ్యండి…మీ జ్ఞానన్ని ఇతరులకి పంచండి.. బయపెట్టకండి…
పొరిగింటి కూర పుల్లన అన్నట్లు తెలుగు సినిమా అనగానె చులకన .. మన వాడు యెదైన చేసాడు అంటె బొక్కాంద్రన్వేషనలు .. ఆ బొక్క నిజంగ బొక్క అయినా అది బొక్క కాదు సొక్కం అని రుజువు చెయ్యడానికి ఇంకొకరి ప్రయత్నం …యెంటొ మన తెలుగు వాడి నైజం …
రాజేంద్ర కుమార్ దేవరపల్లి says:
మామిడి వారండి
రామ says:
వేటూరి గారి గురించి మనకి తెలిసింది చాలా తక్కువ (ఇప్పటి లాగా సినీ కవులు టీవీల్లో కనిపించండం ఎక్కువ ఉండకపోవడం (కొండొకచో టీవీ లే లేని రోజుల్లో వాళ్ళు ఉండడం), అందులోనూ ఈయన తన రచనా వ్యాసంగమేదో తప్ప పబ్లిసిటీ మీద పెద్దగా దృష్టి ఉండకపోవడం వల్ల కూడా కావచ్చు). ఆయన వ్రాసిన కొన్ని “మోటు” పాటలు విని, “అబ్బ.. ఏమిటి ఈయన” అని విసుక్కున్నా, వెంటనే ఏ శంకరాభరణం లోనో, సాగర సంగమం లోనో ఆయన వ్రాసిన పాటలు విని వెంటనే లెంపలు వేసుకున్న దృష్టాంతాలు కోకొల్లలు మాకు.
ఆయన గురించి మీకు తెలిసిన విషయాలు అన్నీ వ్రాయండి. ఇటువంటి వారి భావుకత గురించి మాట్లాడుకోవడమే పెద్ద క్వాలిటీ టైం స్పెండింగ్! .
G says:
Rama garu,
Well said
sheela says:
నవతరంగం కు మరొక్క సారి ధన్యవాదాలు.. యెన్నాల్ల నుంచొ వేటూరి పాటల పై ఒక మంచి వ్యాసం వస్తె బాగుండు అనుకుంటున్నాను.. మా నిరీక్షణ ఫలించిందేమొ అనిపించింది.. వేటురి కి ఇంట్రొ చక్కగా ఉంది..అలాగె టైటిల్ సరదాగా ఉంది. వేటూరి లొని గడుగ్గాయి తనం, వాగ్గేయ తత్వం రెండూ కలిపి రచయిత గదుగ్గెయకారుడు అని అన్నాడేమో..
రమేష్ పంచకర్ల says:
మంచి వ్యాసం అందించి నందుకు శుభాకాంక్షలు.
మీ ఈమైల్ చిరునామ తెలియజేయగలరు.
harikrishna mamidi says:
thank u very much for all the responses..
my mail id ..
harikrishnam2110@gmail.com
jaya kiran says:
వేటూరి తెలుగు సినిమా పాటకు ఆల్ రౌండర్.. అన్ని రకాల యెమోషన్లను ఆయన పాటల్లొ పొందు పరిచారు..నాకు అనిపిస్తోంది కదా వేటూరి పాటలను విష్లేషిస్తున్న రచయిత ఈ వ్యాసంలొ వేటూరి-ఇజం ను ఒక వైపు చెపుతున్నారు. అలాగె పాటల వే”టూరిజం” ను వివరిస్తున్నట్టుగా అనిపిస్తోంది…
rameshreddy says:
its good..one of the best article i read in the recent times..as it reminded me of my college days, where i sung the lyrics of Veturi..
saahityam aalochanaamrutam anna maatalu really true in respect of the lyrics of Veturi..
thanks navatarangam
rajkumar says:
yes..mr reddy is right..
the essay made me to wait for the next part..
the effort is appreciable..
ravi s says:
i like veturi songs very much..the article made me to feel incomplete..hope the second part will not disappoint the fans of veturi like me
ravi says:
veturi gari gurinchi chaala chakkaga chepparu…abhinandhanalu..:)
lekhini says:
ప్రముఖుల్లో ప్రవీణ్ శర్మ పేరు లేకపోవడాన్ని తీవ్రం గా ఖండిస్తున్నాం
ప్రవీణ్ స్త్రీవాద అసోసియేషన్ శ్రీకాకుళం