బాబోయ్ అవార్డు సినిమాలు!-అని నేనటం లేదు. ’బాబోయ్ అవార్డు సినిమాలు’ అనే శీర్షికతో ఒక వెబ్ సైట్లో గతకొద్దికాలంగా వస్తున్న వ్యాసమాలిక ఇది. ఈ శీర్షికలో వచ్చిన మొదటి వ్యాసంలో రచయిత ఎమ్బీయస్ ప్రసాద్ గారు అవార్డు సినిమాల గురించి చెప్తూ “మన తెలుగు వారికీ, అవార్డులకీ చుక్కెదురనీ, మనవాళ్ళు అవార్డులనూ, అవార్డులు మనవాళ్ళనీ పట్టించుకవనీ చెప్తూ అవార్డు సినిమాలంటే అర్థంకానివి, స్లో గా నడుస్తూ, తానేడుస్తూ ఇతరులనేడిపించేవి అని డిఫైన్ చేసి ఆ తర్వాత అవార్డు సినిమాలలో అసలు లోపం కథే (అది లేకపోవడం)” అని చెప్పుకొచ్చారు. ఇవి కాకుండా పథేర్ పాంచాలీ గురించి, సత్యజిత్ రే గురించి కొన్ని పిట్ట కథలూ చెప్పి ముగించారు.
ఇక రెండో భాగంలో శ్రీశ్రీ వచనకవిత్వం చేసి చివరకది హాస్యాస్పదం కావడానికి బాధ్యుడు కాకపోయినా ఆద్యుడయినట్లే ఇలాంటి ఏడుపుగొట్టు అవార్డు సినిమాలకూ సత్యజిత్ రే బాధ్యుడు కాకపోయినా అద్యుడయ్యాడని చెప్పుకొచ్చి, రావి కొండలరావు (సి)నీతి చంద్రికలో అవార్డు సినిమాలను వెక్కిరిస్తూ సృష్టించిన పాత్ర గురించీ చెప్పారు. ఆ తర్వాత సత్యజిత్ రే బిభూతి భూషణ్ నవల పథేర్ పాంచాలి నుంచి ఒక సినిమా కాకుండా మూడు సినిమాలు ’లాగారు’ అని బాధ వ్యక్తం చేశారు. అలా అని సత్యజిత్ రే ని తక్కువ చేయటం లేదనీ ఆయన చాలా గొప్పవారనీ ఆయన ఇలాంటి అవార్డు సినిమాలే కాకుండా వివిధ రకమైన సినిమాలు తీసి ఆలరించారనీ కాకపోతే ఆయన సినిమాలను మోడల్ గా తీసుకుని చాలామంది గుడిశెల్లో నాలుగు షాట్స్ తీసి, నాలుగు సింబాలిక్ షాట్స్ తీసి పారేసారనీ, అంతే కానీ వారికంత నేపథ్యం లేదనీ చెప్పుకొచ్చారు. ఇలాంటి వాళ్ళని మెచ్చుకునే ఒక మేధావి వర్గం కాచుక్కూచోని ఉండడం వల్ల, వాళ్ళు పట్టుబట్టడం వల్ల ఇలాంటి సినిమాలకే అవార్డులొచ్చాయనీ ముగించారు.
స్థూలంగా రెండు వ్యాసాల్లోని విషయం అది.
అయితే ప్రసాద్ గారు చెప్పిన విషయాలతో నేనసలు ఏకీభవించలేకపోవడమే నన్నీ వ్యాస రచనకు పురికొల్పింది. ’బాబోయ్ అవార్డు సినిమాల’ని భయపడే వారు ఈ వ్యాసం చదివి ’బాబాయ్ చూస్తే అవార్డు సినిమాలే చూడాలని’ నా ఆకాంక్ష. చదవి మీ అభిప్రాయాలు తెలియచేయండి.
తెలుగు సినిమాలకీ-అవార్డులకీ చుక్కెదురు.
ముందుగా మన తెలుగు వారికీ, అవార్డులకీ ఎందుకు చుక్కెదురో చెప్పుకుంటూ పోతే పెద్ద గ్రంధమే అవుతుంది. ఆయన చెప్పినట్టుగా మన తెలుగు వాళ్ళకి అవార్డులు రాకపోలేదు. పథేర్ పాంచాలీ తో పోటీ పడి రజతపతకం గెలుచుకున్న ’బంగారు పాప’ తెలుగు సినిమానే. తెలుగులో కాకపోయినా కన్నడంలో నిర్మించిన ’సంస్కార’ సినిమాకు అవార్డునందుకున్న పట్టాభి మన తెలుగు వాడే. మొన్నీ మధ్య అవార్డు తెచ్చుకున్న హోప్, కిట్టు సినిమాలు కూడా తెలుగువే. ఈ విధంగా మన వాళ్ళకీ అప్పుడప్పుడూ అవార్డులు వచ్చాయి. అలాగే అవార్డుల కోసం చాలా మంది ప్రయత్నాలూ చేస్తూనే వున్నారు. కాకపోతే మన సినిమాలు జాతీయ స్థాయిలో పోటిపడలేక అవార్డులు గెలుచుకోవటం లేదంటే ఒప్పుకోవచ్చు కానీ మాకెందుకు అవార్డులు మాకూ అవార్డులకు చుక్కెదురనడం ’అందని ద్రాక్ష పుల్లన’ అన్నట్టు ఉంటుంది.
అవార్డు సినిమాలంటే గుడిశెల్లో నాలుగు షాట్లూ, నలుపు తెలుపు సినిమాటోగ్రఫీ, సింబాలిజం….ఎక్సట్రా!
అసలు మన సినిమాలకు అప్పుడే కాదు ఇప్పుడూ అవార్డులు ఎందుకు రావు అంటే మనవాళ్ళకి చాలామందికి అవార్డు సినిమాలంటే ప్రసాద్ గారు చెప్పిన డెఫినిషనే తెలుసు. చీకట్లో గుడిశెల్లో…పేదవారి బతుకుల గురించి నత్త నడకన సాగే కథనం ఉన్న సినిమాలకు మాత్రమే అవార్డులు వస్తాయని ఒక అపనమ్మకం. నాకు తెలిస ఇలా జరగడానికి కారణం పథేర్ పాంచాలి అనుకుంటా. ఆ రోజుల్లో పథేర్ పాంచాలీ కి అంతర్జాతీయ స్థాయిలో అవార్డులు రావడంతో కాసింత క్యూరియాసిటీతో ఆ సినిమాకి వెళ్ళిన వాళ్ళకి ఆ సినిమాలో మసాలా ఏమీ లేకపోగా తమ రోజువారీ జీవితాలు మరో సారి చూసినట్టనిపించి ’అయ్య బాబోయ్’ ఇలాంటి సినిమాలకా అవార్డులిచ్చేది అని భయపడడం మొదలుపెట్టివుంటారు మన సగటు తెలుగు ప్రేక్షకులు.
ఆ తర్వాత దూరదర్శన్ వచ్చాక రాక రాక ఒక ఆది వారం టివిలో ఇంట్లో కూర్చుని ఉచితంగా సినిమా చూడొచ్చనకుని ఎదురుచూసిన వారికి ఆదివారం మధ్యాహ్నం పూట ప్రసారమయ్యే అవార్డుపొందిన ఇతర భాషా సినిమాల ద్వారా తాము కోరిన వినోదం అందకపోగా, అర్థంకాని భాష, సబ్ టైటిల్స్ చదువలేకపోవడం, ఇతర రాష్ట్ర సంస్కృతి సాంప్రదాయాల పట్ల ఆసక్తి లేకపోవడం లాంటి ఎన్నో అంశాలు మన ప్రేక్షకులచే బాబోయ్ అవార్డు సినిమాలనిపించవచ్చు.
అయితే ఆ రోజులు వేరు. రోజులు మారాయి. ఇప్పుడు కూడా ప్రసాద్ గారిలా ఆలోచించడం మన సినిమాల భవిష్యత్తుకి మంచిది కాదని నా అభిప్రాయం.
నా దృష్టిలో అవార్డు సినిమాలంటే ఫలానా అని డిఫైన్ చేయాలని పూనుకోవడంలోనే తప్పుంది. ఏదైనా సినిమానే. కాకపోతే వాటిలో మంచి వాటికి అవార్డులిచ్చి గౌరవిస్తారు. అంతే కానీ అవార్డు సినిమాలంటూ వేరే వుండవు. అయితే మన వాళ్ళు చాలామందికి అవార్డు సినిమాలంటే ఇలా ఉండాలి కాబోలు అని ఎప్పటినుంచో చాలా మంది నూరి పోశారు. అందుకే కాబోలు ఒక ప్రముఖ తెలుగు సినీ నిర్మాత ఒరియా భాషలో సినిమా నిర్మాణం చేపట్టి ఇది కేవలం అవార్డుకోసం తీస్తున్నానని అప్పట్లో ప్రకటన చేసినట్టు గుర్తు. అంటే ఫలానా రాష్ట్రంలో ఫలానా కథతో తీస్తేనే అవార్డు వస్తుందని ప్రేక్షకులే కాకుండా సినీ ప్రముఖులూ అనుకోవడంవల్లనే మనం మంచి సినిమాలు తీయలేకపోవడానికీ మరియు మన సినిమాలు అవార్డు రాకపోవడానికీ కారణం.
అవార్డు సినిమాలంటూ వేరే ఉండవు.
పైన చెప్పినట్లు ఫలానా సినిమాలు అవార్డు సినిమాలంటూ ఏమీ ఉండకపోయినా అది కేవలం ఒక జనరలైజేషన్. అవార్డు సినిమాలంటూ లేకపోయినా ప్రపంచంలోని అన్ని దేశ సినీ పరిశ్రమల్లోనూ ఆర్ట్ హౌస్ సినిమాలనీ కొన్నుంటాయి. అవి మామూలుగా వచ్చే కమర్షియల్ సినిమాల లాగా కాకుండా కొన్ని ప్రత్యేకతలు కలిగిఉంటాయి. ఉదాహరణకు:
- ఈ సినిమాల్లో థ్రీ యాక్ట్ స్ట్రక్చర్ ఉండకపోవచ్చు.(Pulp Fiction)
- కథ కంటే కూడా కథనానికి ప్రాముఖ్యం ఉండొచ్చు. కొన్ని సినిమాల్లో అసలు కథంటూ లేకపోవచ్చు.(Salam Cinema)
- కమర్షియల్ సినిమాలోలాగా ఇందులో పాత్రలు పూర్తి గా చెడ్డవాళ్ళూ లేదా పూర్తిగా మంచి వాళ్ళూ అయ్యుండరు. మనందరిలాగే మంచి చెడుల కలయిక అయ్యుంటారు. (The Conversation)
- సినిమా ఆఖరున ఒక భారీ సీనులో అప్పటివరకూ ఉన్న సమస్యలు తీరిపోయి కథ సుఖాంతమైందని చెప్పకపోవచ్చు. అంటే ఓపెన్ ఎండింగ్ తో సినిమా ముగియవచ్చు. (400 Blows)
- కథలోని అన్ని అంశాలనూ అరటిపండు తొక్క వలచి నోట్లో పెట్టినట్టుగా వివరంగా తెలియచేయక కొన్ని భాగాలు ప్రేక్షకుల ఊహకే వదిలేయవచ్చు. (Silence of Lorna)
- ప్రేక్షకుల్లో మదిలో ప్రశ్నలు లేవనెత్తే విధంగా ఆలోచానాత్మకంగా ఉండొచ్చు.(Fight Club)
- కొన్ని సినిమాలయితే మొదటిసారి చూసినప్పుడు అంతగా అర్థం కాకపోవచ్చు. (Mull Holland Drive)
- నెరేటివ్ (కథా గమనం) సరళరీతిలో కాక విరళంగా ఉండొచ్చు. (21 Grams)
- తత్వ శాస్త్రంలో ఎడతెగని చర్చ జరిగే అంశాల గురించి చర్చించవచ్చు – Ethics,morals,values ఇలా (Rashoman)
- ప్రయోగాత్మకంగా ఉండొచ్చు.(Koyaanisqatsi)
పైన పేర్కొన్న కారణాల వల్ల సాధారణంగా వినోదం కోసం మాత్రమే సినిమాలు చూసే ప్రేక్షకులు ఈ సినిమాలకు కాస్త దూరంగానే ఉంటారు. ఇది ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉన్న పరిస్థితే. మన దేశంలో కూడా 70-80 లలో సమాంతర సినిమాలనీ, ఆర్ట్ సినిమాలనీ పైన చెప్పిన అంశాలతో చాలా సినిమాలొచ్చాయి. ముఖ్యంగా పూనే లోని FTII నుంచి వచ్చిన ఫిల్మ్ స్కూల్ విద్యార్థులు ఈ సినిమాలు తీయడం మొదలుపెట్టారు. ఈ సినిమాలకు ఆ రోజుల్లో ప్రభుత్వం నుంచి మంచి ప్రోత్సాహం ఉండేది (NFDC, DD ద్వారా). ఈ ఫిల్మ్ స్కూల్ నుంచి వచ్చిన వారిలో తెలుగు వాళ్ళు తక్కువకావడంతో మనకి పైన పేర్కొన్న అంశాలున్న సినిమాలు చాలా తక్కువగా వచ్చాయి. ఆ ఫిల్మ్ స్కూల్ నుంచి వచ్చిన జాట్ల వెంకటస్వామి నాయుడు గారు మాత్రం ’ప్రత్యూష’ లాంటి కొన్ని సినిమాలతో తన ప్రయత్నాలు చేసారు.
అయితే మనం అవార్డు సినిమాలని అంటూన్న వాటిని ఆర్ట్ హౌస్ సినిమాలని అనలేము. ముఖ్యంగా తెలుగులో చాలామంది దర్శకులు సినిమాల ద్వారా ప్రబోధించాలనీ, సమాజలో మార్పు తేవాలనీ ప్రయత్నించారు. అలాగే సమాజంలోని అసమానతలకు, రుగ్మతలకు తమ సినిమాల ద్వారా అప్పటి పరిస్థుతులను ప్రతిబింబింపచేసారు. ఇలా చేయడం ద్వారా సినిమాకీ ఒక పర్పస్ ఉందని తెలియచేశారు.
ఇంతకీ చెప్పొచ్చేదేమిటంటే ఫలానా హీరో ఫలానా విలన్ ని క్లైమాక్స్ లో కుళ్ళపొడవడమో, ఫలానా ఉమడి కుటూంబం విడిపోయి మళ్ళీ ఎలా కలిసిందో, ఆల్రెడీ భార్య ఉన్న భర్త కొన్ని బలహీన క్షణాలో మరో యువతితో సంబంధం పెట్టుకున్నాడో, ఒక కాలేజీలో ఒక కుర్రాడు, కుర్రది ఎలా ప్రేమలో పడ్డారో…ఇలాంటి అంశాలతోనే కాకుండా వేరే ఎన్నో కోణాల్లో కూడా జీవితాన్ని సినిమా ప్రతిబింబింపచేయవచ్చు అని నిరూపిస్తాయి ఈ ఆర్ట్/ఆర్ట్ హౌస్ సినిమాలు.అందుకే ఈ సినిమాలకి అవార్డులొస్తాయి.
అయితే జీవితంలోని ఆ కోణాలను మనం పట్టించుకోకపోతే పోయాము. సరే. కానీ అలాంటి ప్రయత్నాలు చేస్తున్న వారిని ఎగతాళి చెయ్యాల్సి అవసరం ఉందా అనేది ప్రశ్న!
అవార్డు సినిమాల గురించి మరిన్ని విశేషాలతో ….త్వరలో
వెంకట్ నవతరంగం 
అతిథి 
మహేశ్ కుమార్ K 
జోశ్యుల సూర్యప్రకాశ్ 
సౌమ్య V B
K మహేశ్ కుమార్ says:
అవార్డు సినిమా లేక ఆర్ట్ సినిమా అంటే లాగుడుపీకుడు సినిమాగా అపోహకు గురవ్వడానికి మీరు చెప్పినకారణాలు కాకుండా మరో ముఖ్యమైన కారణం alien aesthetics. సాధారణ సినీప్రేక్షకుడు చూసే సినీభాషకూ(film aesthetics) ఈ చిత్రాల భాషకూ గల అఘాతమంత తేడాకూడా ఒక కారణం. అక్కడే కె.విశ్వనాధ్, బాపు లాంటి దర్శకులు ఇరువైపులా విజయం సాధించారు.
యూరోపియన్ మాస్టర్స్ ప్రభావం వలన లేక వాళ్ళని గుడ్డిగా అనుసరించే కోరికవలన కొంతమంది దర్శకులు మన సాంస్కృతిక visual culture, story telling technique ను పక్కనబెట్టి, ఒక రకంగా “అర్థంపర్థం”కానీ శైలిని అనుకరించారు. అందుకే అవి ఒకవైపు అంతర్జాతీయ స్థాయి ప్రమాణాలనూ అందుకోక ఇటు సాధారణ ప్రేక్షకుడినీ రంజింపజెయ్యక రెంటికీచెడ్డ రేవడిలా తయారయ్యాయి. అందుకే,
నేను ఆర్ట్ సినిమాలు అనే కొన్ని మంచి సినిమాలు చూసినా, వాటిల్లోకూడా అర్థరహితమైన,అనవసరమైన సినిమాలు కోకొల్లలున్నాయని నమ్ముతాను.
సినిమాకు సామాజిక ప్రయోజనం ఉంటే, వాటిని ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్స్ కి వెళ్ళే కేవలం వందో వెయ్యో మందికి కాకుండా జనబాహుళ్యానికి అందేలా తీస్తేనే సార్థకత అని భావిస్తాను. అందుకే I would prefer ఆర్.నారాయణ మూర్తి over కె,.ఎన్.టి.శాస్త్రి.
ఇక్కడే కొంతమంది దర్శకులు నన్ను ఆకట్టుకుంటారు. సత్యజిత్ రే సమకాలికుడు బిమల్ రాయ్ ని సత్యజిత్ రేకన్నా గొప్పదర్శకుడిగా నేను భావిస్తాను. కారణం, మంచి సినిమాని సామాన్యులకు అర్థమయ్యే “ప్రజల సినిమాభాష”లో చెప్పాడు కాబట్టి. శ్యామ్ బెనెగల్, గోవింద్ నిహలానీ వంటి దిగ్గజాలు హృద్యమైన కథలు చెప్పడానికి ప్రయత్నించారేగానీ, అర్థరహిత ప్రయోగాలకు దూరంగా ఉన్నారు.
భారతీయప్రజలు సంస్కృతి, స్వభావరీత్యా కథకులూ, కథాప్రేమికులన్న సత్యాన్ని విస్మరించి ఒక విభిన్నసంస్కృతిక,చారిత్రక నేపధ్యంలో పుట్టుకొచ్చిన యూరోపియన్ పోకడలు మనదగ్గర రావాలని గుడ్డిగా కాంక్షించే FTII గ్రాడ్యుయేట్లను చూసి నేను షాక్ కి గురయ్యాను. ఇప్పటివరకూ అదే “గొప్ప సినిమా” అయ్యుండొచ్చు. కానీ, సినిమా ఒక సామాజిక ప్రక్రియ అయినప్పుడు మన సమాజ మానసికతలేకుండా కేవలం గొప్పసినిమాలని అనుకరిస్తానంటే ఎలా! అనిపిస్తుంది. అందుకే, ఆర్ట్ సినిమా పేరుతో వచ్చే ‘మనసులేని సినిమాల్ని’ ఆదరించాలంటే సంశయంగా ఉంటుంది.
శంకర్ says:
ఆర్ట్ సినిమాల్లో కూడా చాలా చెత్త సినిమాలున్నాయి. కమర్షియల్ సినిమాల్లో మంచివీ ఉన్నాయి. అసలు ఈ తేడా ఏంటో నాకు అంతగా అర్ధం కాదు. ప్రతి ప్రేక్షకుడి దృష్టిలో సినిమాలు రెండే రకాలు…నచ్చేవి,నచ్చనివి…. కొన్ని ఆర్ట్ సినిమాల్లో మరీదారుణంగా సిగరెట్ కాల్చడం,నడుచుకుంటూ వెళ్ళడం వగైరా సీన్లతో విసిగిస్తుంటే, ఆ డైరక్టర్ ఎదురుగా ఉంటే ’ నీ దగ్గర చెప్పడానికేమన్నా ఉంటే చెప్పు లేదంటే లేదు.. అంతేకానీ ఇలా మా టైం తినకు. వెళ్ళి ఇంకో సినిమా చూస్తాం’ అనాలనిపిస్తూంది….
Sri says:
@Mahesh
ఫ్రసాద్ గారు ఒక సాధారణ ప్రేక్షకుడి గా ఆయన మనసు లోని మాటలను చెప్పారు. మీలాగ ఒక ధృక్కోణం మరియు ద్రుక్పదం వున్నట్లు వారి లో కనిపించడం లేదు. మిమ్మల్నె తీసు కొండి మార్తు న్న కాలనికి అనుగుణంగా చూడవలిసిన సప్తపది సినేమాను ఒక ధృక్కోణం ( కులాంతర వివాహంపై ఒక బ్రాహ్మణ ధృక్కోణం ‘సప్తపది’ ) లోనుంచి చూసారు. ఇలా ధృక్కోణాలు, దృక్పదాలు వున్న వారికి ప్రసాద్ గారి లాంటి సాధారణ ప్రేక్షకుడి అభిప్రాయాలు అర్థం కావు. మీ అంత జ్ణానం లేని వారిని అర్ఠం చే సు కోవలసింది జ్ణానం వున్న మీలాంటి మేధావులు కాని మీరు అటువంటి వారిని “ప్రసాద్ గారు అక్కసుతో తప్ప అర్థం చేసుకుని (కనీసం సినిమాల్ని చూసి) రాసిన విశ్లేషణలుగా కనిపించడం లేదు.” అని అనడం నాకు సబబు గా అని పించతం లేదు. మీకు సాధారణ ప్రేక్షకులంటె ఎందుకంత చిన్న చూపు? వారు ఎదో 5 పాటలు 4 పొరాటలు వున్న సినెమాలు చూస్తారు అంతె కాని 80 సం || క్రితం ఎవరు ఎమీ చెసారో తెలుసు కొవలసిన అవసరం వారికి లేదు. జెండా & అజెండా వున్న వారి కి నచ్చె సినెమాలు వారికి నచ్చవు. ఈ గొప్ప దర్శకుల కన్నా టి .కృష్ణ సినెమాలు 200 రెట్లు బాగుంటాయి. ప్రజల కు ఉపయొగ పడ్డాయి. కాని నాకు తెలిసి ఆయన సినెమాలు మీద ఎవ్వరు ఎమీ నవతరంగం లో రాయ లేదు. ఇది ఆలోచించ వలసిన విషయం. వీరి చిత్రాలను చూసి బుర్ర బద్దలు కొట్టుకునే కన్న తమషా గా తీసుకొవడం మంచిది.
K మహేశ్ కుమార్ says:
@శ్రీ: ఇక్కడ మెధావులు ఎవరూ లేరు. సినీప్రేమికులు తప్ప. విశ్లేషణ చదివి నాకు అనిపించింది నేను రాసానేతప్ప ఎవర్నీ కించపరిచే ఉద్దేశం నాకు లేదు. పైగా సాధారణ ప్రేక్షకులంటే అసలు లేదు. ఎందుకంటే, వారిలో నేనూ ఒకడిని. ఆర్టు సినిమాలంటూ మంచి సినిమాల్ని ప్రేక్షకులకు దూరం చేసే ప్రక్రియ ఒకటి మన సినీపరిశ్రమలో నెలకొనివున్నదన్న నిజం మీకు తెలిసేవుంటుందని నా ప్రఘాఢ నమ్మకం. అదే భావనకు అక్షరరూపంగా ప్రసాద్ గారి వ్యాసాలు అనిపించాయి.
టి.కృష్ణ, ధవళ సత్యం వంటి దర్శకులకి తెలుగు సినిమా చరిత్రలో సామాజికసృహవున్న ఉత్తమ దర్శకుల జాబితాలో ఖచ్చితమైన స్థానం ఉంది. ఇప్పటివరకూ నవతరంగంలో వారి గురించి రాయనంత మాత్రానా వారికి సముచితస్థానం ఇవ్వలేదనుకోవడం సరైన నిర్ణయం కాదు. నవతరంగం పుట్టే ఒక ఏడాది అయ్యింది. అంతలో మొత్తం సినీచరిత్రకు అద్దంపట్టాలని ఆశించడం భావ్యమా? టి.కృష్ణ గారి సినిమాల గురించి మీరూ రాయండి నవతరంగం ఎదురుచూస్తుంది. నేనూ రాయడానికి పూనుకుంటాను.
అబ్రకదబ్ర says:
@అన్వేషి:
అవార్డు సినిమాలంటే ప్రేక్షకులు బెంబేలెత్తటానికి డెబ్భైలు, ఎనభైల్లో జాతీయ అవార్డులు కొల్లగొట్టిన కొన్ని సినిమాలు కారణం. ఆ ప్రభావం ఇప్పటికీ అలాగే ఉండిపోయింది. ఎంబీఎస్ వాటి గురించే రాసుండొచ్చు (నేనాయన వ్యాసాలు చదవలేదు)
అవార్డు సినిమాలు ఎలా ఉండొచ్చు అనేదాని గురించి మీరు రాసిన విషయాలు నిజమే. కానీ మన దేశంలో జాతీయ అవార్డులిచ్చే కమిటీలు మీలాగే ఆలోచిస్తున్నాయనుకోలేం. వాటిలో ఉండే వాళ్లని చూడండి, వాళ్లు తీసిన సినిమాల్ని చూడండి. వాళ్ల తరహాలో సినిమాలు తీసినోళ్లకే అవార్డులు దక్కటం ఆశ్చర్యం కాదు. కొందరు దర్శకులు సినిమా తీస్తే చాలు ఏదో ఓ అవార్డు గ్యారంటీ అనే భావన ప్రేక్షకుల్లో ఊరికే రాలేదు.
వంద సినిమాలకి పైగా తీసిన నిర్మాతకి ఎలాంటి సినిమాలకి అవార్డులొస్తాయో తెలీదనుకోలేం. ఆయన ‘అవార్డు కోసమే ఈ సినిమా తీస్తున్నా’ అన్నాడంటే ఆలోచించాల్సిన విషయమే.
Btw, it’s ‘Mulholland’ – not ‘Mull Holland’.
anveshi says:
అబ్రకదబ్ర గారూ,
70, 80 లలో జాతీయ అవార్డులు కొల్లగొట్టిన ఆ సినిమాలేవో కాస్త చెప్తారా?
నా దృష్టిలో భారతీయ సినిమా స్వర్ణయుగం 70, 80 లలో ముగిసిపోయింది. ఆ రోజులు మళ్ళీ రావనే నా నమ్మకం.
అబ్రకదబ్ర says:
ఘటశ్రాద్ధ, చోమన దుడి, మృగయా వంటి సినిమాల గురించి చెప్పాను. మీరు వ్యంగ్యానికడిగారా?
K మహేశ్ కుమార్ says:
@అబ్రకదబ్ర: జాతీయావార్డులిచ్చే DFF(Directorate of Film Festivals) ముఖ్య ఉద్దేశం “to promote good Indian Cinema within the country and abroad”.
Excellence in Cinematic art and craft ను పక్కనబెడితే, కాలమానపరిస్థితులకు అనుగుణంగా “good cinema” నిర్వచనం మారుతూ ఉంటుంది.అవార్డులు అవే ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఇవ్వబడతాయి. 70-80 దశకాలు అనేక సామాజిక-రాజకీయ-ఆర్థిక సమస్యల సమయం. అలాంటి struggle లో Indian as a state believed in promoting certain “values” through films. అందుకే కులం,మతం,సాఘికదురాచారాలు వంటి విషయాలపై వచ్చిన సినిమాలకు అవార్డులు దక్కాయి.ప్రాదేశిక సాహిత్యాధారిత సినిమాలకు జాతీయస్థాయిలో ప్రశంసలు లభించాయి.That was necessary at that point in time.ఇప్పుడు గమనించండి ట్రెండు మారింది. Now there is a critical balance between popular good cinema and “meaningful” good cinema.
ఆ సినిమాల్లో కొన్ని ఇప్పటికీ సాంకేతిక పరంగా,రచనాపరంగా,కళ పరంగా ఉత్తమం అనే మాట ఎవరూ కాదనలేరు. మీరు చెప్పిన మూడు సినిమాలూ విషయపరంగా ఎంత “బలమైన” చిత్రాలో మీకు తెలియంది కాదు.
సినిమాను ఒక powerful media గా గుర్తించిన state, ఆ మీడియం ద్వారా సామాజిక మార్పుని తీసుకురావానే ఉద్దేశంతో అప్పట్లో వివిధ ప్రయత్నాలు జరిగాయి. FTII,NFDC,State FDCs కూడా అందులో భాగమే.
అబ్రకదబ్ర says:
@మహేష్:
నేను ఏ సినిమాలు మంచివి, ఏవి కావు అనేదాని గురించి చర్చలోకి దిగలేదు. అవార్డు సినిమాలంటే ప్రేక్షకులకి భయమెందుకనేదానికి నాకు తెలిసిన కారణం చెప్పాను.
చోమన దుడి, పసి లాంటి సినిమాలు విషయపరంగా గొప్పవే. తెలుగులోనూ మా భూమి, రంగుల కల, ఒక ఊరి కథ వంటి అవార్డు చిత్రాలొచ్చాయప్పట్లో. కానీ ఎందరు చూశారు? అవి ఏ వర్గాన్నుద్దేశించినవో ఆ వర్గాలూ చూసిన దాఖలాల్లేవు. అవి ‘అప్పట్లో’ అందరికీ అంత తేలిగ్గా అర్ధం అయ్యేవి కావు .ఇప్పటి సంగతి వేరు. సగటు భారతీయ వీక్షకుడి విజ్ఞానమూ, విచక్షణా ఈ ముప్పయ్యేళ్లలో చాలా పెరిగింది. నిరక్షరాస్యత కానీయండి, మరోటి కానీండి – డెబ్భయిల్లో ఉన్న సామాజిక పరిస్థితుల వల్ల ఆ నాటి ఆఫ్-బీట్ సినిమాలకి ఉన్న ఆదరణ చాలా తక్కువ. అందుకే అధిక శాతం ప్రేక్షకుల్లో అవార్డు సినిమాలంటే అర్ధం కానివనే భావన మొగ్గ తొడిగింది. కాలంతో పాటు అంతో ఇంతో మారినా, ఆ భావన చాలావరకూ ఇప్పటికీ అలాగే ఉండిపోయింది. నా మొదటి వ్యాఖ్యలో నేను ప్రస్తావించింది ఆ విషయాన్ని. అంతే కానీ ఆయా సినిమాలు గొప్పవా కావా అన్న విషయం కాదు.
rayraj says:
ఇలా ఆలోచించి, అవార్డులు కోసం అలాంటి ఏడుపు గొట్టు సినిమాలని తీయడం మానేసి, మంచి సినిమాలు తీసి, పోటీ పడితే బావుంటుంది.
——————–
ఆ చెప్పిన వ్యాసాలు చదవలేదు కానీ, నేను కూడ “అవార్డు ఎవడిక్కావాలి?” అనుకునే మనుష్యుల్లో ఒకడినే.
ఎవరో చెప్పారు : “శ్రీకృష్ణపాండవీయం”కీ-”సుడిగుండాలు”కీ పోటిలో, “సుడిగుండాలు”కే అవార్డొచ్చింది.
సుడిగుండాలు నా దృష్టిలో, మచ్ ఎహెడ్ ఆఫ్ ఇట్స్ టైమ్. గట్టిగా మాట్లాడితే, ఇవ్వాళ్టికి కూడా, అది సాధారణ జనాలకు దగ్గరగా నడిచిన సినిమా కధ కాదు. అదే ఇతి వృత్తాన్ని, సమాజంలో నిజంగా జరుగుతున్న సంఘటనలతో చెప్పగలిగి ఉంటే, నా దృష్టిలో అది నిజమైన సినిమా. అదర్ వైజ్, ఇట్స్ ప్యూర్ కాపీ/ఇంస్పిరేషన్ ఫ్రమ్ వెస్ట్. కానీ, దానికి అవార్డిచ్చారు.
“శ్రీకృష్ణపాండవీయం” ఆనాటికీ, ఈనాటికీ కూడా చాలా మంచి సినిమాలాగా కనబడుతుంది. దాన్ని కూర్చుకున్న విధానంలోనూ, తీసిన విధానంలోనూ నాకు చాలా ఇంటలిజన్స్ కనబడుతుంది. ఏమయింది? ఆ వ్యక్తి పేరుమీద ఇవ్వాళ అవార్డులున్నాయి. అఫ్కోర్స్, రాజకీయలూ అన్ని వేళల్లోనూ కామన్ ఫ్యాక్టరే! అక్కినేని పోయాక నాగార్జున కూడా ఓ అవార్డు పెట్టించవచ్చు. బట్! ఇప్పటికీ “సుడిగుండాలు” జనాల సినిమా అవ్వలేకపోయింది – అన్న నిజం కాదనలేరుగా!!.)
—————————
మహేష్ వ్యాఖ్య కూడా చాలా కరెక్టుగా ఉంది. alien aesthetics – భలే భాష!
—————————-
ఇలాంటిదే ఇంకో సమస్య ఇప్పుడు మరో రూపంలో కూడా మన సినిమాని బాధ పెడుతోంది. ఉదా: అర్ధనారీ అంటే భారతీయులకు తప్పో ఒప్పో ఒక కంసెప్షన్ ఉంది. దాన్ని వాడుకొని, ఓ విషయం చెప్పగలగటం , ఒక పద్ధతి. అలా కాకుండా, ఒక భిన్నత్వం కోసం, ఓ కొత్త “అర్ధనారీ” కాంసెప్టు తయారు చేసుకున్నప్పుడు, ప్రజలు అర్ధం చేసుకోలేదని వాళ్ళ మీద పడి ఏడవ కూడదు. కొత్తగా దాన్ని ప్రజల్లోకి పంపలేకపోయినందుకు మాత్రమే ఏడవాలి. దీన్నే నేను కాపీరోగమని, సొంత ఆలోచనల లేమి అని భావిస్తుంటాను. ఇన్వారియబిలీ, ఇట్ హాజ్ బీన్ ఏన్ ఇంస్పిరేషన్ ఫ్రమ్ సమ్ బ్రిలియంట్ ఒరిజినల్ మూవీ. సమ్ టైమ్స్ ఐ నో ఎబౌట్ ఇట్! సమ్ టైమ్స్, ఐ డోంట్ నో! అంతే తేడా.
_______________________
శ్రీ చెప్పిన “సామాన్య ప్రేక్షకుడి” దృష్టి అని చెప్పిన విషయమూ చాలా చాలా కరెక్టుగా ఉంది. ఈ విషయం అర్ధం చేసుకుంటే, మన సినిమా ఎప్పుడూ బావుంటుంది.
నా దృష్టిలో ఇప్పుటి సామాన్య ప్రేక్షకులు ఇదివరకంత అవిద్యావంతులూ, నిరుపేదలూ కారు. కానీ, వాళ్ళు సామాన్య ప్రేక్షకులే! ఆయన చెప్పినట్టు, ఇన్ని దృక్కోణాల భాషలు వాళ్ళు వాడరు. అలాంటి సామాన్య ప్రేక్షకులు విభిన్నమైన సినిమాల కోసం వేచి చూస్తున్నారు. సాగతీత అవార్డు సినిమాలకీ , కమర్షియల్ సినిమాగా చెప్పబడుతున్న “లేకి” సినిమాలకీ, భిన్నమైన “మంచి” సినిమాలు కావాలి అని కోరుకుంటున్నారు. ఆ మార్కెట్ కోసం సినిమాలు తీయడం ద్వారా, మన సినిమాలలో పెనుమార్పులు చోటు చేసుకోగలవు.
On a different note, I feel నవతరంగం has an opportunity to capture this market segment and show the strength of this market, and thus be a part in the creation of such good movies. It should carefully demolish the sycophancy of the so called good cinema. (Including the stereo types of “lovers of international cinema”) and reconstruct it.
_____________________
వ్యాఖ్యల టైమ్ స్టాంపులలో చాలా గందరగోళం ఉంది. శ్రీ గారు, మహేష్ గారి వ్యాఖ్యలో ఉన్నట్టుగా చెప్పిన వాక్యాలు అసలు ఎక్కడా కనబడలేదు. కాబట్టి వారి వ్యాఖ్యల గురించిన నా వ్యాఖ్యని “టు ది స్పెసిఫిక్ పాయింట్సు”గా చదువుకుంటేనే నా భావం అర్ధం ఔతుందని మనవి.
K మహేశ్ కుమార్ says:
@రేరాజు: cinematic excellence తోపాటూ socially responsible సినిమాలకే చాలావరకూ అవార్డు జ్యూరీలు పట్టంకడుతూ వచ్చాయి.ఈ పరిణామక్రమంలో “జనరంజకానికి” పెద్దగా ప్రాముఖ్యత ఇవ్వకపోవడం సరైనదే అని నా అభిప్రాయం. ఎందుకంటే,జనరంజకానికమే ప్రామాణికమైతే విషయం,కథ-కథనం,సాంకేతిక విలువలు వంటివి కాక ‘కలెక్షన్లు’ ప్రాతిపదికగా మారుతాయి. అలాంటప్పుడు పోకిరికి మగధీరకి అవార్డు ఇవ్వాల్సొస్తుంది. State cannot promote such films as a matter of policy.
ఈ మధ్యకాలంలో నంది అవార్డుల్ని యదేచ్చగా ‘కొని’తీసుకోవడం జరిగినా,జాతీయ అవార్డులు చాలా వరకూ unbiased గానే ఉంటున్నాయి.వాటిని ఇచ్చే ధోరణిలోకూడా చాలా మార్పు వచ్చింది. Popular cinema,art cinema అనే బేధాలు లేకుండా “మంచి” సినిమాలన్నిటినీ జాతీయ అవార్డులు గుర్తిస్తున్నాయి. అందుకే మున్నాభాయ్,తారే జమీన్ పర్,దిల్ చహతాహై వంటి చిత్రాలకు అవార్డులు లభిస్తున్నాయి. అంతేకాకుండా ప్రాదేశిక భాషల్లోని పాప్యులర్ చిత్రాల్ని గుర్తించడానికి ప్రత్యేకమైన అవార్డుల్ని constitute చేశారు. ఆ వరుసలోనే నాగార్జున “నిన్నే పెళ్ళాడుతా” చిత్రానికి అవార్డు వచ్చిన మాటని మనం మర్చిపోకూడదు.
rayraj says:
I Agree.