17 Comments to “త్యాగయ్య (1946)”

• November 28, 2008 at 6:21 am
  venkat says:

  soumya..
  mi presentation chadivina taruvatha..neenu kachithamga chudalani decide ayynau…

  manchi analysis..thayagayalaga sutiga ..saralamga rasaru..abninandanalu.

  Venkat Balusupati

  Reply
• November 28, 2008 at 12:44 pm
  మేడేపల్లి శేషు says:

  “తమిళులు త్యాగయ్యమీద సినిమా తీసే ఉండాలని నా నమ్మకం, కర్ణాటక సంగీతాన్ని పోషిస్తున్నారు కనుక.” (మీ అభిప్రాయం) – నిజమే. ఈ విషయం నేను నా తమిళ స్నేహితుల దగ్గిర ప్రస్తావనకు తెచ్చాను. కాకపోతే ఈ విధంగా కాదు. “మీకు త్యాగరాజు అంటే అంత అభిమానమైనా, ఆయనపై సినిమా తీయలేకపోయారు. ఆ గౌరవం మా తెలుగువాళ్ళకే దక్కింది” అని (నిజంగా ఇది మనం గర్వపడాల్సిన విషయం – ఒకటి కాదు, రెండు సినిమాలు). అయితే ఒక్క విషయం మనం ఇక్కడ గమనించాలి. నాగయ్యగారి “త్యాగయ్య” చూసి మనం ఎంత సంతోషించామో, తమిళులు అంతకంటే ఎక్కువ సంతోషించారు. ఆయనకు బ్రహ్మరథం పట్టారు. తిరువాన్కూరు మహారాజు ఆయనకు ఘనసన్మానం చేశారట. ఆ విషయాలన్నీ చదువుతుంటే, మనసు పులకరిస్తుంది (రావికొండలరావు గారి వ్యాసం వీలైతే పోస్టు చేస్తాను). నేననుకోవటం – బహుశా, నాగయ్యగారి “త్యాగయ్య” చూసిన తర్వాత, తాము ప్రత్యేకించి మళ్ళీ త్యాగరాజుపై సినిమా తీయనవసరంలేదని వాళ్లు అనుకోని ఉండవచ్చు. తెలుగులో ఉన్న ఆయన కృతులను పాడుకొని ఆనందించిన వాళ్లకు, ఆ సినిమా తెలుగులో ఉంటే మాత్రం అభ్యంతరం ఏమిటి? త్యాగరాజు ఆనందభైరవి రాగాన్ని ఎలా ధారాదత్తం చేశారో, తమిళులు అలా ఆ మహానుభావుడిపై చిత్రం నిర్మించే అవకాశాన్ని మన తెలుగువాళ్ళకు వదిలేశారనిపిస్తుంది (అంతేకాని వాళ్లు తీయలేక కాదు కదా). అది వాళ్లు నాగయ్యగారికిచ్చిన గౌరవం కూడా. అందుకే, మనం రెండో “త్యాగయ్య” తలపెట్టేదాకా కూడా వాళ్లు మరో సినిమా తలపెట్టలేదు. ఇప్పట్లో ఆ ఉద్దేశం ఉందని కూడా నేననుకోను.

  - శేషు, కొత్త డిల్లీ

  Reply
• November 28, 2008 at 1:06 pm
  శిద్దారెడ్డి వెంకట్ says:

  రెండు సార్లు త్యాగయ్య పై సినిమా తీసిన గౌరవం మనవాళ్ళకే దక్కినందుకు గర్వంగా ఉంది.కానీ అన్నమయ్య, రాందాసు సినిమాల తీసిన వాళ్ళు త్యాగయ్య మీద సినిమా తీస్తారనే భయం ఒక వైపు ఉండింది చానాళ్ళు. అయితే ఈ మధ్యనే సింగీతం దర్శకత్వంలో ముచ్చటగా మూడోసారి త్యాగయ్య సినిమా రూపుదిద్దుకోనుందన్న వార్త కొంచెం ఆనందం కలిగించింది. జులై లో అనౌన్స్ చేసారీ సినిమా. కానీ ఎంతవరకూ వచ్చిందో తెలియదు.

  Reply
• November 28, 2008 at 1:11 pm
  Sowmya says:

  @శేషు గారు:
  మీరు ఎంబీయస్ ప్రసాద్ గారి పడక్కుర్చీ కబుర్లు సంకలనాలలో – “నలుగురు నటులు” సంకలనం చూసారా?
  అందులో కూడా నాగయ్య గురించి ఉంది. ఆ వ్యాసాలు ఇక్కడ మళ్ళీ ప్రచురించే అవకాశం ఉందో లేదో. బహుశా హాసం లో వచ్చాయేమో అవి కొన్నాళ్ళ క్రితం…

  Reply
• November 28, 2008 at 2:35 pm
  మేడేపల్లి శేషు says:

  సౌమ్య గారూ, ఎంబీయస్ ప్రసాద్ గారి సంకలనం గురించి నాకు తేలియదు (వాటిల్లో కొన్ని వ్యాసాలు పుస్తకరూపంలో వచ్చాయి). “హాసం” అద్భుతమైన పత్రిక. కొన్ని సంచికలు అప్పుడప్పుడూ కొనటం తప్ప, అన్నీ కొనలేదు. కొంటె, అవి పాత పుస్తకాల వాళ్ళకి వెయ్యలేనని నాకు తెలుసు. అలా అని ఆ పత్రికలన్నీ ఇంట్లో పెట్టుకునే సాహసం కూడా ఢిల్లీలో చెయ్యలేను. పుస్తకాలను పరిరక్షించడం ఇక్కడ చాలా కష్టమైన విషయం. (హైదరాబాదులో ఉన్న మా అన్నయ్య దగ్గిర ఉన్నాయిగాని – దాదాపు అన్ని సంచికలూ – అవి రిటైరైన తర్వాతే చదవగలనేమో)

  రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ గారు “త్యాగయ్యగారి నాదసుధారసం” అనే ఒక ప్రత్యేకమైన అభిప్రాయాలుగల వ్యాసం ఒకటి రాశారు (అది తమిళనాడు ప్రభుత్వం ప్రచురించిన ఒక పాఠ్యపుస్తకంలో చూసి కొన్నాను). అన్నట్టు, కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ వారు కూడా ఒక మోనోగ్రాఫ్ (ఇంగ్లీషులో) ప్రచురించారు (రచయిత రాఘవన్ అనుకుంటాను). ఆయన జీవితానికి సంబంధించి జనబాహుళ్యంలో ప్రచారంలో ఉన్న అనేక కథలు కేవలం కల్పితాలని అందులో పేర్కొన్నారు. ఇక, మన పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారు Tyagopanishat అని ఇంగ్లీషులో (కృతులు మాత్రం తెలుగు లిపిలో ఉంటాయి) ఒక పుస్తకం ప్రచురించారు. అందులో ప్రతి ఒక్క కృతికీ (దాదాపు 230) చక్కని విపులమైన వ్యాఖ్యానం ఉంది. త్యాగరాజు సాహిత్యాన్ని అభిమానించే ప్రతి ఒక్కరూ చదవవలసిన పుస్తకం అది. వెల నలభై రూపాయలు మాత్రమే. తెలుగు యూనివర్సిటీ విక్రయ విభాగంలో కొనేవారేవ్వరూ లేక ఆ ప్రతులు మూలనపడి మూలుగుతున్నాయి. ఎవరైనా పుణ్యాత్ములు వాటిల్లో కొన్నైనా కొని, త్యాగరాజు అంటే, ఆయన సాహిత్యం అంటే అభిమానం ఉన్నవాళ్లకు ఇస్తే, అవి నిజంగా సార్థకమవుతాయి. ఆ రచయిత పడిన శ్రమకు న్యాయం చేకూరుతుంది. త్యాగరాజును గురించి రాయాలంటే, విడిగా ఒక వెబ్ సైటే నిర్వహించాలి. ‘నవతరంగం’ సరిపోదు.

  వెంకట్ గారూ, నాకూ ఆ భయముంది. సింగీతం పేరు విన్న తర్వాత మనసు ఊరడిల్లింది. కానీ మూడో వెర్షన్ అవసరమంటారా? బాపూ గారి “త్యాగయ్య” నేనూ చూశాను. సోమయాజులుగారు కూడా అద్భుతంగా నటించారు. నేను రెండు సినిమాలూ ఇష్టపడతాను. ఆయన భార్యను ఒక ఇంటర్వ్యూలో సోమయాజులు గారి ఏ సినిమా అంటే మీకు ఇష్టమంటే, “అందరూ శంకరాభరణం గొప్ప సినిమా అంటారు, కాని, నాకు ఆయన నటించిన “త్యాగయ్య” అంటేనే ఎక్కువ ఇష్టం” అని చెప్పారు.
  -శేషు

  పోస్ట్ స్క్రిప్ట్: మొదటి సమీక్ష వ్యాఖ్యల్లో పేర్కొనబడిన గొర్తి బ్రహ్మానందం గారి వ్యాసాలు ప్రింటవుట్ తీసుకున్నాను. వారాంతంలో చదువుతాను. చాలా విస్తృతమైన పరిశోధన చేశారనిపిస్తుంది ఆయన.

  Reply
• November 29, 2008 at 3:31 pm
  గీతాచార్య says:

  సౌమ్య గారూ,

  Good work.

  “గొప్ప వాటి గురించి పెద్ద బ్యానర్లు అక్కర్లేదు” అని The Fountainhead లో The New York Banner office గురించి చెపుతూ, ఒక వాక్యం ఉంది. అలాగే మీరు చాలా సింపుల్ గా త్యాగయ్య అంటూ మంచి టపాని టకీ మని అందించారు. అలాగే వేమన గురించి వ్రాయండి. నేను ఆ సినిమా చూడలేదు. రాద్దామంటే.

  Reply
• November 30, 2008 at 5:05 pm
  సాయి బ్రహ్మానందం గొర్తి says:

  శేషు గారూ,

  నాదో చిన్న అభ్యర్థన.
  రాళ్ళపల్లి వారి వ్యాస ప్రతి వీలయితే నాకు స్కాన్ చేసి పంపగలరా? నా దగ్గర ఉన్న వారి వ్యాస పరంపరలో త్యాగరాజు కృతుల్లో సాహిత్యం సంగీతం ఉన్న స్థాయిలో లేదని అభిప్రాయపడుతూ రాసారు. కృతుల్లో అనేక చోట్ల సాహిత్యం సరిగాలేదని వారన్నారు. పైగా అన్నమయ్య కీర్తనల్లో కనిపించినంత విలువైన సాహిత్యం త్యాగరాజు కృతుల్లో లేదని ఆయన వాదన. కొన్ని ఉదాహరణలు ఇస్తూ ఆయన అభిప్రాయాన్ని చెప్పారు.
  మీరు చెప్పిన వ్యాసం నే చూళ్ళేదు. మీరు చెప్పిన వ్యాసం లో తెలీని విషయాలు ఏమైనా చెబితే అవి నా వ్యాసానికి ఉపయోగపడతాయని నా భావన. నేను అమెరికాలో ఉంటాను. మిమ్మల్ని ఎలా సంప్రదించాలి? లేదా మీ ఈమెయిల్ ఐ డి ఇవ్వండి.

  కృతజ్ఞతలతో
  సాయి బ్రహ్మానందం గొర్తి

  Reply
• December 1, 2008 at 8:31 am
  మేడేపల్లి శేషు says:

  బ్రహ్మానందం గారూ,
  రాళ్ళపల్లి వారి వ్యాసం త్వరలో తప్పకుండా పంపిస్తాను (దీన్ని గురించి మీ ‘ఈమాట’ వ్యాసంలో కూడా ప్రస్తావన ఉంది కదా). నా ఈ-మెయిల్ చిరునామా – mseshu@msn.com. మీరు ‘ఈమాట’ లో రాసిన ‘మనకు తెలియని మన త్యాగరాజు’ వ్యాసం చదివాను. అమెరికాలో ఉంటూ, మీరు ఆ వ్యాసం రాయటానికి (తంజావూరు, తిరువయ్యారు వెళ్లి) అంత సమయం ఎలా వెచ్చించగలిగారు?
  - శేషు, డిల్లీ

  Reply
• December 1, 2008 at 4:28 pm
  శ్రీ లక్ష్మీ కళ says:

  బ్రహ్మానందం గారూ,

  Your quest is appreciable.

  Reply
• December 1, 2008 at 6:02 pm
  పరుచూరి శ్రీనివాస్ says:

  గొర్తి-గారు:
  మేడేపల్లి శేషు గారు ప్రస్తావిస్తున్నవ్యాసం మొదటిగా “1946 డిసెంబరు మాసాంతాన మద్రాసు మ్యూజిక్ ఎకాడెమీవారు జరిపిన శ్రీ త్యాగరాజ శతవార్షికోత్సవ సందర్భంలో చదివిన ప్రసంగం. వ్యయ సంవత్సర పుష్య ‘భారతి’ లో ప్రకటితము.” పలుసార్లు ముద్రితమైన వ్యాసమిది. రాళ్ళపల్లి వారి వ్యాససంకలనం: “సారస్వతాలోకము” (1.ed.1954, 9thPrint1980, త్రివేణి పబ్లిషర్స్, మచిలీపట్టణము)
  చూడండి.

  – శ్రీనివాస్

  Reply
• December 1, 2008 at 7:15 pm
  Sai Brahmanandam Gorti says:

  శ్రీనివాస్ గారూ,

  మీరు చెప్పిన పుస్తకం నా దగ్గర లేదు కానీ, నా దగ్గర రాళ్ళపల్లి వారి ఒక వ్యాసం ఉంది. అది 1960 లో అన్నమాచార్య కీర్తనల గురించి రాస్తూ త్యాగరాజు గురించి కూడా చెప్పారు. అన్నమయ్య కీర్తనల్లో సాహిత్యం దొరికింది కానీ వాటి వరుసలు ( నొటేషన్ ) దొరకలేదని బాధపడ్డారు. అన్నమయ్య కీర్తనల్లో ఉన్న సాహితీ విస్తృతి త్యాగరాజు కీర్తనల్లో లేదని ఆయన వాదన. కొన్ని చోట్ల త్యాగరాజు రాసిన కందపద్యాల్లో చందో భంగం కనిపిస్తుంది. అలాగే కొన్ని తెలుగు పదాలు కూడా.

  మీరు చెప్పిన పుస్తకం తెప్పించుకునే ప్రయత్నం చేస్తాను.
  ఈ సమాచారాన్నిచ్చినందుకు కృతజ్ఞతలు.

  Reply
• December 2, 2008 at 1:39 am
  పరుచూరి శ్రీనివాస్ says:

  సౌమ్యగారు,

  మీరు పొడుగు వెర్షన్ చూశారో, పొట్టి వెర్షన్ చూశారో అర్థం కావడంలేదు . చాలా పెద్ద సినిమా అది. మొత్తం 44 పాటలు/సంగీతపు బిట్లు వుండాలి. లెక్క పెట్టుకోండి. సంగీత జ్ఞానము భక్తి వినా … (ధన్యాసి, ఆది తాళం) తో మొదలెట్టి, భజగోవిందంతో పూర్తి అవ్వాలి సినిమా. అలాగే D.K పట్టమ్మాళ్ ఒక తమిళ పాట పాడుతుంది. మధ్యలో ఒక హిందీ పాట (దునియా తేరి సర్కార్…), ఒక అష్టపది (రాధికా కృష్ణా రాధికా…), … ఆ గొంతులు కాసింత ఆశ్చర్యన్ని కలిగిస్తాయి. ఆ సినిమాలో ఘంటసాల కనపడతాడు. గుర్తు పట్టారా? “ఏ పూజ చేసెనో యీ మహాసాధ్వి” (పున్నాగవరాళి, తిశ్ర) అన్న పాట ఆరుద్రలాంటి నాస్తికుడి కంట తడిపెట్టించిందట. నాకైతే “ఎన్నడూ సేవించలేదితడెవరో ఓ అక్కరో …” అనే పాట భలే యిష్టం (మధ్యమావతి, ఖమాజ్). ఇక నిజమైన highlights “వరదరాజ నిన్నే కోరి వచ్చితిరా” (స్వరభూషిణి, రూపకం), “నిధి చాల సుఖమా” (కల్యాణి, చాపు), “ఎందరో మహానుభావులు” (శ్రీ, ఆది). మూడేసి నిమిషాల్లో ఆయన పడిన విధానం నభూతో …. జయమ్మ చేత సోలోలు పాడించలేదనే నా చిన్న కంప్ల్యైంటు. ఆవిడ అద్భుతంగా పాడుతుంది. “స్వర్గసీమ (1945)”లో పాటలు వింటే తెలుస్తుంది, ఎంత మంచి గాయకురాలో. “మధురానగరిలో” పాటతో ఇద్దరు గాయకురాళ్ళు తెలుగు సినిమాకి పరిచమయ్యారు. జమునారాణి, A.P. కోమల. (ఈ ఆనందభైరవి పేరు ఎప్పుడు, ఎలా వచ్చిందో!? సాంబమూర్తిగారు దానసలు పేరు ఆంధ్రభైరవి అంటారు.)

  మీరు ఇంతకంటే పాత సినిమాలు చూడలేదన్నారు కనుక … భాషాపరంగా ఇంకా సరళమైన, సూటయిన సంభాషణలతో 1938/39 నాటికే సినిమాలొచ్చాయి. ఉదాహరణకి: “మళ్ళీపెళ్ళి” అనే (1939, YV రావు, బెజవాడ రాజరత్నం, కాంచనమాల) సినిమా చూసి ఇక్కడ రెవ్యూ రాయండి. ఆ సినిమా VCD గా దొరుకుతుంది.

  History, rationality, logic అలాంటి మాటల్ని కాసేపు పక్కన పెట్టేసి హాయిగా నాగయ్య గొంతు వింటానికి ఈ సినిమా చూడొచ్చు. (ఇదే మాట భక్తపోతన-1942, యోగివేమన-1947 సినిమాలకు కూడా వర్తిస్తుంది!) నాగయ్య (1938 లో) సినిమాల్లోకి రావడానికి పూర్వమే గొప్ప పేరున్న గాయకుడు. అప్పట్లో పాడిన త్యాగయ్య కృతులకంటే సినిమాలో చాలా భావయుక్తంగా పాడతాడు.

  పోతే సినిమాకి సంబంధించి బోల్డు anecdotal stuff వుంది. అది మరో సరి. ముఖ్యంగా ఆ సినిమా తీస్తున్న కాలంలో ఆయన నడిపిన మెస్ (భోజనశాల) గురించి దానికి ఛాయాదేవి incharge!

  నాగయ్య “స్వీయచరిత్ర” (సొంతంగా రాయలేదు. రావి కొండలరావు విజయచిత్ర పత్రికలో రాసి, సీరియల్ గా పబ్లిష్ చేసినది.) మొదట ఇంటూరి వెంకటేశ్వరరావు ద్వారా ప్రచురితం, ఈ మధ్యే మరల republish అయ్యింది (రావి కొండల్రావు గారే స్వయంగా వేసుకున్నారీ సారి) దొరికితే చదవండి. మద్రాసు పానగల్ పార్క్ లో నాగయ్య విగ్రహం పెట్టిన సందర్భంలో ఒక సంస్మరణ సంచిక వేశారు. దానిలో కొన్ని మంచి వ్యాసాలున్నాయి. కానీ ఇప్పుడా పుస్తకం దొరకకపోవచ్చు.

  – శ్రీనివాస్

  Reply
• December 2, 2008 at 3:10 am
  Sowmya says:

  @శ్రీనివాస్ గారు:
  నాగయ్య స్వీయ చరిత్ర ఆయన రాయలేదా! నేనది రెండు మూడు సార్లు చదివాను ఇప్పటికి. ఇన్నాళ్ళైనా ఆ విషయం అర్థం కాలేదు!!
  నేను చూసింది లాంగ్ వర్షనే లాగుంది. మీరు చెప్పిన పాటలన్నీ విన్నాను ఈ సినిమాలో నేను. అంటే…సమయం తెలీలేదు అనమాట
  మీరు ఇన్ని విషయాల గురించి – నవతరంగంలో రాయరాదూ….ఈ సినిమా గురించిన విషయాల గురించి..

  Reply
• December 2, 2008 at 8:14 am
  పరుచూరి శ్రీనివాస్ says:

  ఆ “స్వీయచరిత్ర”కు రావి కొండలరావు ముందుమాట చదవండి.

  రాత్రి చెప్పటం మర్చిపోయిన మరో పుస్తకం: Chittoor V. Nagaiah – A monograph, K.N.T. Sastry, Publictions Division, 2000. ప్రభుత్వసంస్థ అచ్చేసిన పుస్తకం కాబట్టి అంత తేలిగ్గా దొరకదు. హైదరాబాదులోని వాళ్ళ office-cum-sales-showroomలో మాత్రం గుట్టలు గుట్టలు పడుంటాయి. ఈ పుస్తకంలో సమాచారపు విలువని గురించి మరీ పెద్ద ఆశలు పెట్టుకోకండి.

  – శ్రీనివాస్

  Reply
• December 2, 2008 at 8:24 am
  Sowmya says:

  @Srinivas garu:
  నా వద్ద ఉన్నది ఎప్పటిదో పాత కాపీ… ముందు మాట రావికొండలరావు రాసారా? అసలు అందులో అది ఉన్నట్లు గుర్తు లేదే నాకు! పేజీలు ఎగిరిపోయాయో ఏమిటో!!

  Reply
• December 3, 2008 at 8:21 pm
  sriram velamuri says:

  సౌమ్యాజీ,దయచేసి వేటూరి గారి “కొమ్మ కొమ్మకో సన్నాయి”చదవండి.నాగయ్య గారి గురించి మరిన్ని విషయాలు తెలుస్తాయి

  Reply
• December 4, 2008 at 10:08 pm
  పరుచూరి శ్రీనివాస్ says:

  సౌమ్యగారు, మీ దగ్గరున్నది “ఎప్పటిదో పాతకాపీ” అయితే అది ఇంటూరిగారు వేసిన పుస్తకం. (pocket size book, printed on a very poor quality paper) కొత్త పుస్తకం, కాస్త అందంగా, కొన్ని అదనపు వివరాలతో వేసారు. అది చూడండి.

  – Sreenivaas

  Reply