Menu

వ్యాసం-1:అపూ తో రెండున్నరేళ్ళు – రెండో భాగం

Disclaimer:
The objective of translating these articles in to Telugu is to ensure that the works of Satyajit Ray are appreciated and understood. His vision, artistry and humanity remain an example and inspiration to the generations of film-makers and the film-going public. The object of the translation is not toward a commercial benefit,our motive is clearly non-profit. Please do get in touch with us in case you have any problem.

చివరికి మాకు ఒక మనిషి దొరికాడు కానీ, అతనికి, పాత చూనీబాల్ కూ ముఖంలో పోలికలేమీ లేవు. ఎటొచ్చీ, శరీరాకృతి ఒకలాగే ఉంది-అంతే. ఇక తక్కిన దృశ్యాలన్నీ అతనితో షూట్ చేసాము. సినిమాలో, పాట చునీబాల్ తోటలోంచి బయటకి వస్తున్నట్లు చూస్తారు మీరు. తరువాతి షాటులో చూనీబాల్ ముఖర్జీల గేటు తీస్తూ ఉండటం. అప్పుడు కెమెరా అతని వెనుకభాగాన్ని చూపుతూ ఉంటుంది. చాలా మంది పథేర్ పాంచాలి సినిమాని ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లే చూసారు కానీ, ఈ ఎత్తుని ఎవరూ గమనించినట్లు నాకు తెలియలేదు. ఈ సీన్లు తీస్తున్నప్పుడే మాకు ఇంకో సమస్య ఎదురైంది. మళ్ళీ, ఆ కుక్క బూలోవల్లనే. ఒక సన్నివేశంలో మిఠాయి కొట్టు అతను ఓ చిన్న చెరువు పక్కగా నిలబడి ఉంటాడు. అపూ, దుర్గా ఇద్దరూ దానికి అవతల వైపు ఉన్న వాళ్ళ ఇంటి దగ్గర నిలబడి అతను తెచ్చిన మిఠాయిల వైపు ఆశగా చూస్తూ ఉంటారు. కానీ, అతను “కావాలా?” అని అడిగితే వద్దు అని చెప్పాలి. చూనీబాల్ తరువాత ముఖర్జీల ఇంటి వైపుకి దారి తీస్తాడు. దుర్గా అపూ తో – “పద!” అనగానే, ఇద్దరు పరుగు తీస్తారు. నాకు ఏమనిపించిందంటే, ఈ సన్నివేశం లో కుక్క కూడా వారి వెంట పరుగెడితే బాగుంటుందని. కనుక, మొదటి సన్నివేశంలో అపూ-దుర్గా ఇద్దరూ చునీబాల్ ని గోడ దగ్గర నిలబడి చూస్తూ ఉంటే, కుక్క పక్కనే ఉన్న జామ చెట్టు కింద కూర్చుని ఉన్నట్లు చూపాలి అనుకున్నా. అతను వెళ్ళగానే మొదట దుర్గా, ఆమె వెంట అపూ, తరువాత కుక్కా-పరుగెత్తాలి.

మేము కుక్క యజమానిని పిలిచి అతన్ని కెమెరా వెనుక కుడిపక్కగా నిలబడమని చెప్పాము. “అపూ అతని అక్క వెంట పరుగెత్తడం మొదలుపెట్టగానే నువ్వు నీ కుక్కని పిలువు… అలా పిలిస్తే అది వస్తుందంటావా?” అని అడిగాను. అతను నవ్వి, “వస్తుందండీ…మీక్కావాలంటే పరీక్షించుకోండి” అన్నాడు ధీమాగా. మేము ఒక రిహార్సల్ వేసుకున్నాము. అంతా బాగా జరిగింది. అతను పిలవగానే కుక్క పరుగెత్తింది. ఇక దిగులుపడాల్సిన అవసరం లేదు అనుకున్నాము. ఇక నేను షాటు తీయడం మొదలుపెట్టాను. దుర్గ పరుగెత్తడం మొదలుపెట్టింది. అపూ కూడా మొదలుపెట్టాడు. కుక్క యజమాని దాన్ని పిలవడం మొదలుపెట్టాడు. ఒకసారి..రెండు సార్లు..మూడుసార్లు.. కెమెరా తిరుగుతోంది. మా విలువైన ఫిల్ము వృధా ఐపోతోంది. వెయ్యి అడుగుల ఫిల్మ్ అప్పట్లో దాదాపు నూటాయాభై రూపాయలు. ఈ షాట్లో ఇప్పటికే సుమారు పది రూపాయల విలువున్న ఫిల్మ్ ఉపయోగించాము. కానీ, ఆ కుక్క ఊరికే తన యజమానివంక చూసి తల పక్కకి తిప్పుకుంది…ఒక్క అంగుళం కూడా కదల్లేదు. కట్! కట్! కట్!

వెంటనే కెమెరా ఆపేసాము. అయినా ఆ కుక్క కదల్లేదు. పాపం దానికి తెలీదు మా ప్లాన్లన్నీ అది ఎంత పాడుచేసిందో. కానీ, మేము ఈ విషయం వదిలేయలేకపోయాము. సన్నివేశం బాగా రావాలంటే, ఈ కుక్క నిజంగానే అపూ-దుర్గాల అపురూపమైన బూలో లాగా అనిపించాలి కదా. ఇప్పుడు నమ్మశక్యంగా లేకున్నా కూడా, ఆ తెలివితక్కువ,సోమరి కుక్క ఆ రోజు పదకొండు టేకుల దాకా స్వాహా చేసి, వెయ్యి అడుగుల ఫిల్మ్ తినేసింది. పన్నెండో టేకులో అంతా సవ్యంగా జరిగింది. మిగితా దృశ్యాలు ఆ మిఠాయికొట్టతను తోటలోంచి నడవడం, అతని వెంటే అపూ, దుర్గా, కుక్కా ఒకళ్ళవెనుక ఒకళ్ళు ఒకటే వరుసలో వెళ్ళడమూ. సినిమా చూసినవాళ్ళెవరూ ఆ కుక్క అలా అనుభవమున్న నటుడిలా చేయడం వెనుకున్న కారణం తెలుసుకోలేకపోయారు. అసలు విషయమేమిటంటే, దుర్గ తన చేతులు వెనక్కి కట్టుకుని నడుస్తున్నప్పుడు ఆ చేతుల్లో ఓ మాంసం ముక్క ఉండటమే!!

డబ్బుల్లేకపోవడంతో వర్షం సన్నివేశాలు తీయలేకపోయాము. వానలొచ్చేసి వెళ్ళాయి కానీ, డబ్బుల్లేవు కనుక మేమేమీ చేయలేదు. మళ్ళీ డబ్బు పోగయ్యేలోపు అక్టోబర్ వచ్చేసింది. అక్టోబర్ ఎండలో నేను నా యూనిట్ వారితో, అపూ-దుర్గలతో కలిసి, సరంజామా అంతా తీసుకుని ఆ పల్లెకి షూటింగ్ కి వెళ్లాను… వర్షం రావాలన్న ఆశతో. ఆకాశంలో ఓ చిన్ని నల్ల మేఘం కనబడ్డా కూడా మేము నోరు తెరిచ్ చూసేవాళ్ళం – ఏదో అద్భుతం జరిగి అది ఆకాశమంతా వ్యాపించి కిందకి కురుస్తుందేమో అని. చివరికి, ఒక రోజు మా ప్రార్థనలు ఫలించాయి. ఆకాశమంతా దట్టంగా మేఘాలు కమ్మి పెద్ద వర్షం పడింది. దుర్గా పరుగెత్తుకుంటూ వెళ్ళి తన తమ్ముణ్ణి కలిసింది చెట్టు కింద. ఇద్దరూ కాస్త నీడకోసం వెదుక్కుంటూ, ఒకళ్ళనొకళ్ళు కౌగిలించుకూంటూ ఉన్నారు. వర్షం ఆగుతుందేమో అని పంటిబిగువున ఓ పిల్లల పాట పాడింది – “ఓ నిమ్మ ఆకులూ, పళ్ళూ-ఫలాలూ…ఈ వర్షం ఓసారి ఆగిపోనీ” అని. ఆరోజు చాలా చలిగా ఉండింది. నేను కెమెరాలోంచి ఓ ఆల్కాథీన్ షీట్ కింద నిలబడి చూస్తూ ఉన్నా – పై భాగం లో ఎలాంటి ఆచ్చాదనా లేని అపూ శరీరం వణుకుతూ ఉండింది. షాట్ ఐపోగానే పిల్లలిద్దరికీ వేడి పాలు – ఓ చుక్క బ్రాందీ కలిపి ఇచ్చాము. చలికి వణికి, వానకి తడిసిన వాళ్ళ శరీరాల్లోకి కాస్త వేడి రావాలని. ఆ సీను చాలా బాగా వచ్చింది. ఆ సినిమా చూసిన వాళ్ళెవరైనా ఆ విషయం ఒప్పుకుంటారు.

పథేర్ పాంచాలి తీయడానికి బోరాల్ సరైన స్థలమని అర్థమైంది మాకు – అపూ-దుర్గల ఇల్లు, అపూ స్కూలు, పొలాలు, వాగులు, వెదురు చెట్లు, మామిడి తోటలు – బోరాల్ మరియు దాని చుట్టుపక్కల ప్రదేశల్లో ఇవన్నీ ఉన్నాయి. ఇప్పుడైతే అక్కడ విద్యుత్తు ఉంది, రోడ్లేసారు, ఇళ్ళన్నీ సిమెంటు-ఇటుకలతో కట్టి ఉన్నారు కానీ, అప్పట్లో పరిస్థితి అలా కాదు. మేము చాలా సార్లు ఈ పల్లెకి వస్తూ పోతూ ఉండటంతో అక్కడి కొందరి నివాసులతో బాగా పరిచయం ఏర్పడింది. వీళ్ళలో సుబోధ అనే వాడు కాస్త విచిత్రమైన మనిషి. అరవైల్లో, బట్టతలతో ఉండే సుబోధ ఓ చిన్న గుడిసెలో ఒక్కడే ఉండేవాడు. ఎప్పుడూ తనలో తానే గొణుక్కుంటూ వాళ్ళింటి బయట కూర్చుని కనిపించేవాడు. అతనికి మొదటి మేము అక్కడ సినిమా తీద్దామని వచ్చాము అని తెలిసిన రోజు ఆ విషయం నచ్చలేదు. మమ్మల్ని చూసిన మరునిముషం లో అరిచేవాడు – “సినిమావాళ్ళు వచ్చేసారు..మీ బరిసెలు తీసుకుని దాడి చేయండి” అని. అతనికి కాస్త మతిస్థిమితం లేదు అని చెప్పుకుంటారని మాకు తరువాత తెలిసింది. అయితే, కాలం గడిచేకొద్దీ అతనితో మాకు స్నేహం కుదిరింది. ఒక్కోసారి మమ్మల్ని అతని ఇంటి ఆవరణలో కూర్చోబెట్టుకుని తన వయొలిన్ పై పాత జాతరల నాటి సంగీతం వినిపించేవాడు. అప్పుడప్పుడు అతని మొహాన్ని నా చెవికి దగ్గరగా తెచ్చి – “అక్కడ సైకిల్ లో వెళుతున్నాడు చూసావా….అతనెవరో తెలుసా? రూజ్వెల్ట్. పెద్ద వెధవ” అనేవాడు. మిగితా వాళ్ళు – చర్చిల్, హిట్లర్ లేదా అబ్దుల్ గఫార్ ఖాన్. ప్రతి ఒక్కరూ వెధవే..ప్రతి ఒక్కరూ శత్రువే.

మేము ఉపయోగిస్తున్న ఇంటి పక్కనే ఓ చాకలతను ఉండేవాడు. అతను కూడా కాస్త తిక్కమనిషి. అతనికి కాస్త గొంతు పెంచి – “ప్రియమైన స్నేహితులారా!” అని అరిచే అలవాటొకటి ఉండేది…తరువాత ఓ పేద్ద రాజకీయ ఉపన్యాసం ఇచ్చేవాడు. వేరే సమయాల్లో పట్టించుకునేవాళ్ళం కాదు కానీ, పన్లో ఉన్నప్పుడు అతను మొదలుపెడితే అది మా సౌండ్‍ట్రాక్ ని దెబ్బతీసేది.అతని కుటుంబసభ్యులు సహకరించకపోయి ఉంటే ఇదో సమస్యగా మిగిలిపోయి ఉండేది. మేము ఎంపిక చేసుకున్న ఇల్లు మాకు దొరికే నాటికి చాలా పాడయ్యి ఉంది. ఎక్కడ చూసినా పిచ్చి మొక్కలు. ఇంటి యజమాని కలకత్తాలో ఉన్నాడు. అతనికి మేము నెలసరి అద్దె ఇచ్చాము దీన్ని ఉపయోగించుకునేందుకు. అక్కడున్న పిచ్చి చెట్లన్నీ తొలగించి కావాల్సిన రిపేర్లు చేసుకుని మా పని మొదలుపెట్టేసరికి దాదాపు ఓ నెల రోజులు పట్టింది. ఈ ఇంట్లో ఒక వాటాలో వరుసగా కొన్ని గదులున్నాయి. సినిమాలో ఆ వాటా చూపించలేదు. దాన్ని మేము సామాన్లు పెట్టుకోవడానికి వాడుకున్నాము. ఈ రూముల్లోనే ఒక దానిలో మా సౌండ్ రికార్డిస్టు భూపేన్ బాబు ఉండేవాడు. అతన్ని చూడలేకున్నా అతని గొంతు వినిపిస్తూ ఉండేది మాకు. ప్రతి షాటు ముగిసాక – “సౌండ్ ఓకేనా భూపేన్ బాబూ?” అని అరిస్తే అతను జవాబిచ్చేవాడు. ఒకసారి ఇలాగే అరిచిన అరుపుకి జవాబు రాలేదు. నేను మళ్ళీ అరిచాను – “సౌండ్ ఎలా ఉంది భూపేన్ బాబు? ఓకేనా?” ఐనా జవాబు లేదు. “ఏమై ఉంటుంది?” చాలా కుతూహలం కలిగి అతని గదిలోకి అడుగుపెట్టాను. లోపల ఓ పెద్ద నాగుపాము వెనుకవైపు కిటికీల దగ్గర పాకుతూ ఉంది! అది చూసిన భూపేన్ బాబు కి సహజంగానే నోటమాట రాలేదు. నిజానికి మేము పాముని ఇక్కడికి వచ్చిన కొత్తల్లోనే చూసాము. చంపాలనుకున్నాం కానీ, స్థానికులు వద్దన్నారు. అది పాత, ముసలి పాము అనీ, ఆ పాడుబడ్డ ఇంటిని నమ్ముకుని చాలా కాలం నుండీ ఉంటోందని అర్థమైంది. అలాంటి పాముని చంపడం సబబు కాకపోవడమే కాదు…శుభకరం కూడా కాదు అనుకున్నాము.

4 Comments
  1. vihaari(kbl) May 7, 2008 / Reply
  2. శంకర్ May 7, 2008 / Reply
  3. Sowmya May 7, 2008 / Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *