మేకింగ్ మూవీస్ – సత్యజిత్ రాయ్ వ్యాసాలు : మొదటి టపా
సౌమ్యగారు గతంలో నవతరంగం కోసం అనువదించిన సత్యజిత్ రే మేకింగ్ మూవీస్ వ్యాసావళిని నవతరంగం క్రొత్త పాఠకుల కోసం 8 గంటల స్లాట్లో పున: ప్రచురిస్తున్నాం. చదివి మీ అభిప్రాయాలను తెలియజేయండి.
నవతరంగం
————————————————————————————————–
“Making Movies” అని బెంగాలీ పత్రిక “సందేశ్” కోసం సత్యజిత్ రాయ్ కొన్ని వ్యాసాలు రాసారు. తన సినిమాలు తీసే అనుభవాల్లో ఆసక్తికరమైనవి కొన్ని వివరిస్తూ.వీటిని ఆయన భార్య బిజొయ ఆంగ్లం లోకి అనువదించారు. ఈ వ్యాసాలు చదువుతూ ఉంటే, వాటిలోని సరళత్వం నాకు చాలా నచ్చింది. అవి తెలుగులోకి అనువదించి మన భాషలో మనవాళ్ళు చదువుకునే సౌలభ్యం ఉంటే బాగుండు కదా అనిపించింది. ఇదే విషయం వెంకట్ గారితో మాట్లాడుతూ(చాట్లాడుతూ) ఉండగా, నేనే అనువాదం చేస్తానన్నాను. ఆయన కూడా ప్రోత్సహించడంతో ఈ పని మొదలుపెడుతున్నాను. ఇవి సామాన్యుల కోసం రాయ్ రాసిన వ్యాసాలు. వీటిని చదివి ఆనందించడానికి ఎవరికీ సినీ సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అవసరంలేదనే నా నమ్మకం. ఈ ప్రయత్నం మీకు ఉపకరిస్తుందని ఆశిస్తున్నాను.
ఈ పుస్తకానికి రాయ్ రాసిన ముందుమాట:
సినిమా తీయడం అన్న వ్యవహారాన్నంతా మూడు భాగాలుగా విభజించవచ్చు. మొదటిది-అంతా రాసి పెట్టుకోవడం, రెండవది-దాన్ని తీయడం, మూడవది-తీసిన దృశ్యాలను కలపడం. స్క్రీన్ పైన మీకు కనబడేది మొదట కథలాగ రాస్తారు. దాన్ని స్క్రీన్ప్లే అంటారు. సినిమా తీయడం మొదలయ్యాక, ప్రతీదీ స్క్రీన్ప్లే కి అనుగుణంగానే జరుగుతూ ఉంటే, దాన్ని ప్రధానంగా కెమెరానూ, శబ్దాన్ని రికార్డు చేయడానికి ఉపయోగించే పరికరాలను ఉపయోగించి బంధించడాన్ని షూటింగ్ అంటారు. షూటింగ్ అయిపోయాక, వరుసగా కాక ఎలా వీలుంటే అలా తీసిన సీన్లన్నీ స్క్రీన్ప్లే లో ఉన్న విధంగా అమరుస్తారు. ఇది చేసాక బయటకొచ్చే దాన్నే జనం స్క్రీను మీద చూస్తారు. సినిమా షూటింగ్ అన్నది ఎంతో శ్రమతో కూడుకున్న పని. ఈ మూడింటిలో అన్నింటికంటే కష్టమైన పని కూడా. కొన్ని సార్లు ఇది స్టూడియోలోనూ, కొన్ని సార్లు బయట సహజ వాతావరణంలోనూ జరుగుతుంది.
గత పాతికేళ్ళలో నేను నా సినిమాల షూటింగుల నిమిత్తం దేశంలోని ఎన్నో ప్రాంతాలు తిరిగాను. కానీ, ప్రధానంగా మూడు సినిమాల కోసం చాలా ఎక్కువ తిరిగాను. అవి-గోపీ గైన్,బాగా బైన్, షోనార్ కిల్లా, జాయ్ బాబా ఫెలూనాథ్. ఈ పుస్తకంలో నేను మీకు కొన్ని గమ్మత్తైన, ఆసక్తికరమైన విషయాలను చెబుతాను. ఇవన్నీ బిర్బూమ్ లోని పల్లెలోనూ, వారణాసి వీథుల్లో మరియు ఘాట్లలోనూ, పశ్చిమ రాజస్థాన్ లోని ఎడారుల్లోనూ ఇంకా మంచు కప్పిన పర్వతాలున్న సిమ్లాలోనూ షూటింగ్ చేసినప్పటి అనుభవాలు. ఇలాంటి అనుభావాలే షూటింగ్ కోసం పడ్డ కష్టాలన్నింటినీ కూడా ఇష్టంగా భరించేలా చేస్తాయి, ముఖ్యంగా అన్నింటినీ అధిగమించి ఆ పనులు విజయవంతంగా పూర్తి చేసినప్పుడు.
————————-
నా ముందుమాట ముందే చెప్పేసాను అనుకోండి – ముందుమాటకి చివరి మాట: ఇది అనువదించడంలో ఉద్దేశ్యం రాయ్ సాహిత్యం గురించి తెలుగువాళ్ళకి కూడా తెలియజేయాలని. నవతరంగం లో మే నెల సత్యజిత్ రాయ్ నెల కనుక, వీలైనంత త్వరగా మొత్తం ఆరు వ్యాసాలనూ అనువదించి వెలువరించే ప్రయత్నం చేస్తాను. మీ సలహాలూ,సూచనలూ ఏమన్నా ఉంటే – నవతరంగానికి పంపగలరు. త్వరలో మొదటి వ్యాసం మీ ముందుకి వస్తుంది. మొత్తం రాయ్ రాసినవి ఆరు వ్యాసాలే అయినా-వాటి నిడివిని బట్టి నేను ఒక్కో వ్యాసాన్నీ రెండు మూడు భాగాలు చేసి పోస్టుతాను-మీ సౌలభ్యం కోసం, నా సౌలభ్యం కోసం కూడానూ – వెరసి మన సౌలభ్యం కోసం.
ఇట్లు,
సౌమ్య.
@సౌమ్య,
ఆరు వ్యాసాల్నీ అనువదించడానికి, మీకు సమయాభావం అయ్యే దిశలో నాలాంటి వారు మీ (వ్యాసాల్ని అనువదించే) ప్రయత్నం లో సహాయపడటానికి సిద్దమని గ్రహించగలరు. మొదటి వ్యాసం కోసం ఎదురుచూస్తూ…
All the best
!!!
ప్రశంసించదగ్గ ప్రయోగం.. కాపీ రైట్స్ తీసుకొంటే భవిష్యత్తులో ప్రచురణకు కూడా ఉపయోగించుకోవచ్చు. ఆ విధంగా మీ శ్రమకు అత్యున్నత స్ధాయిలో ప్రతిఫలం దక్కినట్టవుతుంది. ఏమంటారు ??
@శంకర్:
కాపీరైట్ల గురించి నాకు అవగాహన లేదు మరి…
తీసుకుంటే బానే ఉంటుంది కానీ…. నాకు తెలీవు ఆ విషయాలు…
@సౌమ్య
మీరు అనువదిస్తున్న సత్యజిత్ రాయ్ వ్యాస పరంపరకు మొదట,వారి నుంచి అనుమతి తప్పనిసరి,రెండు-కనీసం అనుమతి కోసం దరఖాస్తు పెట్టైనా ఉండాలి.కాపీరైటు చట్టం కొన్నిసార్లు మనదేశంలో చాలా శక్తివంతం గా పనిచేస్తుంది,ఉరుము ఉరుమి మంగలం మీద పడ్డట్లు.
ఈ తలనొప్పులు పడే బదులు,అంటే యధాతధ అనువాదం కాక, మీరు పుస్తకాలను ఎలా పరిచయం చేసి విశ్లేషిస్తారో అలా ఈ వ్యాసాలే కాదు ప్రపంచములోని ఏ అంశం గురించి రాసినా ఎలాంటి చట్టపరమైన ఇబ్బందులుండవు.
@రాజేంద్ర,
సౌమ్య గారు నన్ను సంప్రదించాకే ఈ పని మొదలుపెట్టారు. నేను ఇది వరకే సత్యజిత్ రే ఫౌండేషన్ వారిని సంప్రదించాను.
సమాధానం కోసం వేచిచూస్తున్నాను.
నా దృష్టిలో సత్యజిత్ రే వ్యాసాల ద్వారా సినిమా గురించి, సినిమా తీయడంలోని వివిధ సాంకేతిక అంశాల గురించి అందరికీ తెలియచేయాలనుకున్నారు. మనం ఆయన ఆశయ సాధన కై కృషిచేస్తున్నాము కాబట్టి సమస్య ఉండదని నా ధైర్యం.
@వెంకట్
వీలైనంత త్వరగా అనువాద హక్కులు పొందితే మంచిదనుకొంటున్నాను.. అందరూ మీలా ఉదారంగా ఉండలేరు కదా, ఎప్పుడు ఏ ప్రాబ్లెం వస్తుందో చెప్పలేము.
@ సౌమ్య
మీరు అనువదించడం ఆపొద్దు. అంతగా సమస్య అనుకొంటే ప్రచురించడం మాత్రమే కొన్నాళ్ళు ఆపండి. నాకైతే ఇలా ఉన్నదున్నటుగా అనువదించడమే ఉత్తమమనిపిస్తుంది. చదువుతుంటే ఒరిజినల్ని చదువుతున్న ఫీలింగ్ వస్తుంది.
whatever happens, please dont stop your efforts guys. There is going to be a huge change in the industry.See already all the films are flop this year. Audience are not fools. This year as far as I see I cant see a good film coming. Navatarangam should continue their efforts and see that it brings in a change.We are with you.
it is really good effort to bring one of the great film maker`s
articles in our mother tongue. ..
thank u Sowmya..
venkat