గాన గంధర్వుడి గానవర్షం
మూడున్నరదాటి పదినిముషాలైనా బస్సు ఇంకా కదలలేదు. వేడిగానేకాదు ఉక్కగా కూడా ఉంది లోపల. ఫిబ్రవరి వచ్చింది కదా మా ఊరికి వేసవి వచ్చేసింది అనుకున్నాను. ఇయర్ ప్లగ్స్ పెట్టుకుని ఎఫ్ఫెమ్ రేడియో వినడం మొదలుపెట్టా.
“…బాలసుబ్రహ్మణ్యం” అన్నది మాత్రం అర్ధమైంది, ఆ రేడియోజాకీ మాటల్లో. బాలుగారి గాత్రం వినబడడం మొదలైంది. సన్నగా ఏదో రాగాలాపన మొదలైంది. మనస్సులో కాస్త ఉత్సాహం కూడా. పాట మొదలయ్యేప్పటికి బస్సుకూడా కదిలింది. “ఉమండు ఘుమండు ఘన్ గర్జే…” అంటూ హిందీలో సాగుతోంది పాట. కాస్త ఉక్కపోత తగ్గినట్టనిపించిండంతో కళ్ళుమూసుకుని వెనక్కి వాలాను. కిటికీలోంచి వస్తున్న చల్లనిగాలితో పాటు సన్నటి చినుకులు శరీరాన్ని తాకుతున్న భావన. ఇంతలో ఎంత మార్పు! ఈ చినుకులకి తడుస్తున్నది శరీరమో మనస్సో తెలియనట్టుగా ఉంది.
మియా కీ మల్హర్ రాగం లో హిందుస్తానీ చీజ్ లా సాగిన ఈ పాట బాలూగారు పాడడం ఏమిటా అని నాకొక ఆశ్చర్యం. పాట వినడం అయిపోయినా, పాటలోని మాధుర్యం మనస్సుని వెంటాడుతూనే ఉంది. ఇంటికొచ్చేవరకు నాకు ఉత్సాహం ఆగలేదు. వస్తూనే గూగుల్ లో వెతికాను. గిరీష్ కర్నాడ్ నటించిన “గానయోగి పంచాక్షరి గవాయి” అన్న కన్నడ చిత్రంలోని పాట ఇది. 1995 లో విడుదలైన ఈ చిత్రానికి సంగీత దర్శకత్వం హంసలేఖ. నేను విన్న పాటకి బాలూగారికి జాతీయస్థాయి పురస్కారం కూడా లభించింది.
మెసెంజర్ లో కనిపించిన స్నేహితుడికి వెంటనే పాటలంకె పంపి వినమన్నా. వాడు విని, ఇది మియాకీ మల్హర్ అంటే ఒప్పుకుంటాను కానీ, హిందూస్తానీ శాస్త్రీయ సంగీతం అంటే ఒప్పుకోను అన్నాడు. నీది మరీ చాదస్తం అని వాడిని విసుక్కున్నా. ఈ పాట పాడడం బాలూగారు చేసిన సాహసం అనే చెప్పాలి. శృతిప్రధానమైన హిందుస్తానీ సంగీతం తగిన సాధనలేకుండా పాడడం ఎంతటివాళ్ళకైనా కష్టమే.
మియా కీ మల్హర్ రాగాన్ని కనిపెట్టింది అక్బర్ కొలువులో ప్రఖ్యాత గాయకుడైన తాన్సేన్ అని చెప్పుకుంటారు. దీనికి సంబంధించి ఒక కధకూడా ప్రచారంలో ఉంది. ఒకసారి తాన్సేన్ తన మేడమీద కూర్చుని “దీపక్” రాగం ఆలపిస్తూ మైమరచిపోయి ఉండగా, వంటిలోంచి విపరీతమైన వేడిపుట్టడం మొదలైందిట. ఆ వేడిలో ఆయన కాలిపోతాడేమో అని భయపడి తాన్సేన్ కూతురు వర్షాన్ని కురిపించే “మల్హర్” రాగం పాడటం మొదలుపెట్టిందిట. ఐతే ఆ కంగారులో “మల్హర్” రాగంలో లేని నిషాదస్వరాన్ని కూడా పాడడంతో పుట్టిన రాగమే మియా కీ మల్హర్ అనీ, ఈ రాగాలాపనతో పెద్దవర్షం కురిసి తాన్సేన్ రక్షింపబడ్డాడనీ కధ.
ఇలాంటివాటిని కట్టుకధలని కొట్టిపారేయడానికే ఎక్కువ అవకాశం ఉందికానీ, ఇలాంటికధలే లేకపోతే మన వారసత్వ సంపదలో చాలా విలువైన భాగం కోల్పోయినట్టే అని నాకు అనిపిస్తుంది.
“గుడ్డీ” సినిమాలో వాణీ జయరాం పాడిన “బోలే రే పపీహరా” అనే ప్రఖ్యాతమైన పాట ఈ రాగంలోదే.
మియా కీ మల్హర్ రాగంలో మరింత శాస్త్రీయ సంగీతం ఇక్కడ వినచ్చు.
–శ్రీరాం K
Filed Under: ఆడియో/వీడియో • సంగీతం-సాహిత్యం
శ్రీ రాం,
వెల్కం టు ది క్లబ్.ఈ రోజంతా నాకు మియాకి మల్హరే!
మీరన్నది నిజమే ఇది బాలు గారు చేసిన సాహసమే!
[...] (సినిమా)సంగీతానికి సంబంధించిన మొదటి వ్యాసం. నా మొదటివ్యాసం [...]
శ్రీరాం గారికి
Thanks for the interesting information and the links provided.
మీ పేరు చూడగానే – సంగీత సంబంధమైన వ్యాసం అని అనుకున్నాను… అనుకున్నట్లే అయింది
శ్రీరాం గారు,
ఎప్పుడూ వినని పాట. బాగుంది. గుడ్డీ సినిమాలో పాటా ఇదీ ఒకటే స్వరం అనగానే తప్పకుండా మంచిదే అయుంటుందని అనిపించింది.
బాలు గారు మీరన్నట్లు బాగా సాధన చేసి పాడారు, హిందూస్తానీ స్టైల్లో పాడతానికి. ఒక్కటి నేను గమనించినదేమంటే, మధ్యలో ఎక్కడెక్కడయితే స్వరాలు ఆలాపించారో, ఆ స్టైలు మాత్రం హిందూస్తానీ యాసలో పాడలేదు, కర్ణాటిక్ గాయకుడు పాడినట్లే పాడారు. ఆ తేడా కొట్టొచ్చినట్లు తెలుస్తోంది.
వికటకవి గారూ,
అవును నాకూ ఆలానే అనిపించింది.
ఈ రాగం equivalent కర్ణాటిక్ రాగమేంటో?
నవ-తరం-గానికి స్వాగతం.
మిమ్మల్ని ఇక్కడ చూసి చాలా సంతోషంగా వుంది.
నాకు తెలిసిన సంగీత పరిజ్ఞానానికి, నేనింకా ఏం చెప్పలేను…
మియా కి మల్ హార్ చాలా మంచి రాగం. నాకు బాలసుబ్రమణ్యం శాస్త్రీయం నచ్చదు. ఈ పాట ఎక్కడయినా online లొ ఉందా?
మంజుల గారూ, పైనే లింకు వుందిగా…
అయినా మరోసారి
http://www.musicindiaonline.com/p/x/aJQjbXmj79.As1NMvHdW/
1. fantastic entry into navatarangam
2. glad you’re writing again.
3. I echo manjula’s sentiment above. to borrow sowmya’s vocab, mian ki malhar rocks .. baal does not rock
that should be Balu .. not baal
బొలెరే పపీ హరా అనేది భక్తిగీతం అని నాకు చాలాకాలమ్ తెలియదు.కానీ హమ్మింగు చేస్తూనే ఉండేవాడిని,తర్వత బాటా వారు ఒకక్యాసెట్ సిరీస్ విడుదల చేస్తే అందులో హేమాహేమీలసరసన ఈ పాట ఉండటం చూసి తెలిసినాయన దగ్గర ప్రయివేటు చెప్పించుకుంటే గాని ఈగీతం యొక్క ఘనత తెలియలేదు నాకు.లింకినందుకు ధన్యవాదాలు.
రాజేంద్ర గారు,
అది భక్తి పాట కాదండీ. ప్రియుని గూర్చిన తలపు పాట.
bole re papeeharaa, papeeharaa
neet ghan barase, neet man pyaasaa
neet man pyaasaa, neet man tarase
palakon par yek boond sajaaye
baithhee hoo saawan le jaaye
jaaye pee ke des mein barase
neet man pyaasaa, neet man tarase
saawan jo sandesaa laaye
meree aankh se motee paaye
jaan mile baabool ke ghar se
neet man pyaasaa, neet man tarase
వికటకవిగారు,ఇది ఆ పాట సాహిత్యం,కొంచెం వివరించండి
నీత్ ఘన్ బరసె(నిత్యము మేఘం వర్షిస్తోంది),
నీత్ మన్ ప్యాసా (నిత్యం మనసు దప్పికగా ఉంది)
నీత్ మన్ ప్యాసా, (నిత్యం మనసు దప్పికగా ఉంది)
నీత్ మన్ తరసె (నిత్యం మనసు పరితపిస్తోంది)
…….
ఆ పరితాపం, దప్పిక అన్నీ ప్రియుడి కోసమని మరింత హృద్యంగా వివరణ తరువాత చరణాల్లో. కాళిదాసు మేఘసందేశం ప్రభావం బానే ఉంది ఈ పాట పైన.
cant believe he got national award for this ! Balu should stop singing classical. He almost shouts the swaras, lots of times. Can’t compare him with classical singers like bala murali, who sing high pitched swaras, without sounding like a ’shout’. Balu sings other songs well, but not pure classical, sorry !
The raga is soothing, but balu isn’t a good choice to sing this song ! Bol Re Papihara, is very well sung, in pukka hindustani style !
Vani amma is no doubt a great singer !